جمعه, ۱۵ صَفر ۱۴۴۲هـ| ۲۰۲۰/۱۰/۰۲م
ساعت: مدینه منوره
Menu
القائمة الرئيسية
القائمة الرئيسية

د باجوه ـ عمران رژیم د بین الافغاني خبرو اترو لپاره د ګومارل شوي اسانچاري په توګه عمل کوي، څو د ټرمپ لپاره ټاکنې وګټي Featured

  • خپور شوی په پاکستان

د دې لپاره چې ټرمپ ټاکنې وګټي، لومړی اماراتو په بې شرمۍ سره یهودي دولت ومانه او اوس د باجوه ـ عمران رژیم ډاډ ورکوي، چې د افغانستان مقاومت به د امریکا له ګوډاګي حکومت سره په واک کې شریکوي. د پاکستان رژیم د طالبانو د مشرتابه د بېلا بېلو غړو پر وړاندې، د تازه مالي بندیزونو په صادرولو سره، د موږک او پيشو لوبه تر سره کوي. په همدې وخت کې بیا د طالبانو مهم مشر ملا عبدالغني برادر اسلام اباد ته رابولي، بیا د امریکا له لوري د تمویل شوې پروسې له څو میاشتني ځنډ وروسته عمران خان د مصالحې عالي شورا له مشر عبدالله عبدالله څخه د خبرو اترو بیا پيل غواړي. په دې توګه د باجوه ـ عمران رژیم د بین الافغاني خبرو اترو لپاره هلې ځلې کوي، تر څو د تېرو څو لسیزو جګړو په ترڅ کې د شهیدانو پر وینو معامله وکړي او په نومبر میاشت کې به د دوی تر سترګو لاندې د افغاني سولې په ټیکاو سره د ټرمپ لپاره د ټاکنو ګټل اسانه کړي.

په حقیقت کې، له څلورو لسیزو راهیسې زړورو افغان مجاهدینو خپل ژوند او شتمنۍ د دې لپاره قرباني نه کړې، چې خپل لوړ مرام چې اسلامي دولت و، له امريکايي ګوډاګیانو سره د قدرت په شریکولو، معامله کړي. د اسلام په اصل کې د خالصو اسلامي احکامو پر ځای، د لیبرال ـ سیکولر قانون د حاکمیت منل، د پانګوال او د سود پر اساس د اقتصادي نظام د منلو مانا لري، چې د اسعارو معیار یې ډالر دی. سیکولر محاکمو د یو څو اسلامي مجازاتو په نښه کولو سره د بشر په لاسونو جوړ شوی اصل او حاکم نظام پټ کړی، تر څو د افغانستان مسلمانان د اسلامي شریعت له غوښتلو څخه منع کړي او د غرب تر واک لاندې نړیوال نظم ته تسلیم شي. د همدې لپاره د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر شاه محمود قریشي رښتینیي افغان مقاومت ته، چې د امریکا پلان په ښکاره توګه ردوي، د (ورانکار) نوم ورکړی دی.

اې د پاکستان د وسله وال پوځ او استخباراتو مسلمانانو! د کوم لیدلوري له امله په سیمه کې د امريکا پلان پلی کوئ او د یرغلګرو د ساتونکو په توګه کار کوئ؟ د کوم لیدلوري له امله مو  د مشرف په دوره کې، د اډو او استخباراتو په غځولو سره، د امریکا قوماندې ته تسلیم شوئ او په دې کار سره مو هغوی ته دا وړتیا ورکړه چې افغانستان اشغال کړي؟ دا کوم لیدلوری دی چې اوس د افغانستان پر مسلمانانو فشار راوړئ، تر څو د جګړې په ډګر کې د امریکايي عسکرو پر وړاندې خپل بی‌ساري پرمختګ ته د پای ټکی کېږدي. تاسو دوی دې ته اړ باسئ، تر څو له هغو ښکېلاکګرو سره جوړ جاړی وکړي، چې لاسونه یې اوس هم د مسلمانانو پر وینو سره دي؟ په حقیقت کې د امریکا ظاهري ځواک په پور اخیستل شوی، چې له تاسو پرته بل چا نه دی ورکړی. د غلامۍ کړۍ وشلوئ او د دولت د رامنځ ته کولو لپاره نصرت ورکړئ، تر څو د یرغلګرو ځواکونه په ګونډو کړي. هغه ځواک وکاروئ چې تاسو ته د اسلام او مسلمانانو د پیاوړي کولو  او د اسلامي خاورو د ساتنې لپاره درسپارل شوی دی، په غیر مشروط ډول د افغانستان د خبرو اترو فاسد استعماري پلان رد کړئ. یوازې د نبوت پر منهج د راشده خلافت په رامنځ ته کولو سره کولای شو د افغانستان د مقاومت ملاتړ وکړو، چې له سیمې څخه د امریکا صلیبي یرغلګر وباسي، افغانستان او د مرکزي اسیا هېوادونه سره یو ځای کړي. دا یوازې دویم راشده خلافت دی چې د مسلمانانو لپاره به پیاوړې کلا وي، چې د دښمن ټولې دروازې به وتړي. اسلام او مسلمانان د پاکستان په وسله والو ځواکونو کې د مخلصو افسرانو د غوره پرېکړې غوښتنه کوي، تر څو په نړیواله کچه د اسلام له بیا راپورته کېدو ملاتړ وکړي. ګام پورته کړئ او خپل دین ته نصرت ورکړئ! الله سبحانه وتعالی فرمايي:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ﴾[انفال: ۲۴]

ژباړه: اې ایمان راوړونکو! د الله سبحانه و تعالی او د هغه د پیغمبر بلنې ته لبیک ووایاست، چې کله پیغمبر تاسو ته د هغه شي په لوري بلنه درکړي چې تاسو ته ژوند بښونکی دی.

د حزب التحریرـ ولایه پاکستان مطبوعاتي دفتر

 

د مطلب ادامه...

د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر د ښځو برخې یو کمپاین پیل کړی دی، چې سرلیک یې دی: «په قرغیزستان کې د پرهېزګارو مسلمانو ښځو ترهګري ودروئ!» Featured

د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر د ښځو برخې په قرغیزستان کې د افراطي سیکولر رژيم له لوري د پرهېزګارو مسلمانو مېرمنو د ترور پای ته رسېدل غواړي. دغه ظالم نظام چې د ترهګرۍ سره د مبارزې د جعلي دعوې او فرېب تر نوم لاندې د اسلام پر وړاندې جګړه کوي، یو شمېر مسلمانې مېرمنې یې په غیر منصفانه ډول د حزب التحریر سره د تړاو په تور نيولې دي، په داسې حال کې چې دا یو اسلامي سیاسي حزب دی، له تشدد پرته سیاسي کار کوي او غواړې چې د اسلامي خلافت دولت تاسیس کړي.

د جون په ۲۷مه، په قرغیزستان کې د ملي امنیت ریاست کمېټې ۸ بې ضرره مسلمانې مېرمنې د حزب التحریر سره د تړاو په تور په نارین ښار کې ونیولې، چې د قرغیزستان حکومت پرې بې اساسه تور لګولی دی چې دا یو افراطي سازمان دی. په داسې حال کې چې حزب د تاوتریخوالي په یوه عمل کې هم دخیل نه دی او نه یې هم د تاسیس راهیسې یوه پېښه تایید کړې ده. هغه مېرمنې چې نيول شوې عبارت دي له: ارونوفا ارکنجول، چې د خپلې سپین سرې مور او سپين ږيري پلار سرپرستې ورپه غاړه ده او مور یې له سختې ناروغۍ څخه کړېږي، مګر بیا هم ارونوفا په توقیف کې ساتل کېږي؛ باکتیبیک کیزي محبت، داسې یوه ناروغي لري، چې تل په منظمه توګه درمل ته اړتیا لري او د داسې کوچنیو ماشومانو مور ده، چې تر اوسه پورې حتی ښوونځي ته نه دي شامل شوي، مګر بیا هم په توقیف کې ده؛ اجومیدینوفا الماجول د خپل لمسي د پالنې پر مهال، چې دماغي فلج لري ونیول شوه؛ اجومیدینوفا ارتشاجول هم ونیول شوه، څلور ماشومان لري، چې عمرونه یې ۱۶، ۹، ۶ او ۲ کلونه دي. اسماعیلوفا میریم، چې څلور لوڼې لري، عمرونه یې ۱۲، ۱۰، ۸ او ۶ دي په خپل کور کې نظربند ده؛ کادیریالیفا میریم، دوه کوچني ماشومان لري، چې عمرونه یې ۹، او ۶ کلونه دي؛ ایتبیکوفا غولنور ۲۵ کلنه ده او واده یې کړی دی؛ مامیرکانوفا امانجول، څلور ماشومان لري چې عمرونه یې ۱۷، ۱۶، ۱۰، او ۴ کلونه دي.

که څه هم دا هېواد د کوېډـ۱۹ له امله د قرنطین تر مقرراتو لاندې دی، شلو کسانو د ارونوفا ارکنجول پر کور چاپه ووهله، حتې هغه دې ته پرېنښودل شوه چې خپل عورت پټ کړي. د پلټنې په جریان کې، داسې کتابچې ورسره وې چې خطونه او مخففات پکې لیکل شوي و، په داسې حال کې چې له نیول شوو مېرمنو سره یې هېڅ تړاو نه درلود. امنیتي ځواکونو زموږ مسلمانې خویندې په ډېرې بې شرمۍ سره تلاشي کړې، له ۱۰ څخه تر ۱۲ ساعتونو پورې یې هغوی په سړه هوا او لوږه کې توقیف کړې وي، چې هلته بیا باکتیبیک کیزي محبت ناروغه شوه او روغتون ته یې یووړه. په هر صورت، دوی توقیف کېدو ته دوام ورکوي، مامورینو له مامیرکانوفا امانجول څخه د هغې په کور کې د ماسپښین له ۳ بجو څخه وروسته تر نیمې شپې پورې، په داسې حال کې تحقیقات وکړل چې د هغې ۴ کلن زوی تازه د زړه عملیات کړی و. دوی پرته له دې چې ټولنیز واټن په پام کې ونیسي له چټلو دستکشو سره د هغې کور ته ورننوتل. ارونوفا ارکنجول او باکتیبیک کیزي محبت به تر هغه پورې په توقیف کې ساتل کېږي، تر څو چې یې تحقیقات بشپړ شي. په هر صورت، یوه میاشت کېږي چې په توقیف کې دي، مګر تر اوسه پورې یې ان یو ځل هم پوښتنه نه ده کړې، ځکه چې د زندان اداره قرنطین ده. دوی ته اجازه نه ورکول کېږي چې له خپلو خپلوانو سره وګوري. که چېرته د دولت تورونه جرم وګڼل شي، دوی به څو کلونه په زندان کې پاتې شي.

د نبوت پر منهج د راشده خلافت او د اسلام د بیا راژوندي کولو لپاره د قرغیزستان رژیم د دعوتګرو  پر وړاندې خنډونه جوړوي، زموږ بې ګناه او باعزته مسلمانې مېرمنې تهديدوي، تر څو د الله سبحانه و تعالی د دین د پیاوړتیا په لوري د خلکو په زړونو کې وېره واچوي. په هر صورت، دوی په دې کار سره د روسیې او غرب بادارانو ته غاړه ږدي. مسلمانې مېرمنې د هېواد لپاره ګواښ نه دي، بلکې دا د سیکولر رژيم واکمني او ناوړه سیکولر نظام دی چې فساد، درغلي، اقتصادي ناکامي او د کوېډـ۱۹ مديریت یې د زړه سوي وړ دی. موږ دغه کرغيړن رژيم ته وایو چې د ترهګرۍ او زور زیاتي له لارې د قرغیزستان د مخلصو مېرمنو پر وړاندې ستاسو جرمونه به نړۍ ته پټ نه وي. د دوی وضعیت به په نړیواله کچه څرګند شي! موږ د خپلو معززو مسلمانو خویندو د ژر تر ژره خوشي کولو او په قرغیزستان کې د دې امت د پاکو لوڼو پر وړاندې د ظلمونو د پای ته رسېدلو غوښتنه کوو!

کمپاین دلته وڅارئ!

http://www.hizb-ut-tahrir.info/en/index.php/hizbuttahrir/19978.html

او

 https://www.facebook.com/womenscmoht/

ډاکټر نسرین نواز

د حزب التحریرـ مرکزي مطبوعاتي دفتر د ښځو برخې مشره

 

د مطلب ادامه...

د غرب د سیاسي مفکورې پر بنسټ تازه جوړ شوی افغاني جوړښت به د مسلمانانو لپاره نه، بلکې د امریکا لپاره بریا وي، چې د باجوه ـ عمران رژیم یې اوس د دغه استعماري پلان پر اسانتیاوو برابرولو بوخت دی Featured

  • خپور شوی په پاکستان

پرېږدئ چې مسلمانان د امریکا د تازه افغاني جوړښت د پلان جوړولو په اړه له اوسنیو پرمختګونو خبر شي. د ۲۰۲۰م کال، د اګست په ۷مه، د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پمپیو ټوېټ وکړ: «نن مې د پاکستان د بهرنیو چارو له وزیر شاه محمود قریشي سره د افغانستان د سولې په اړه د همکارۍ د دوام او د سیمه ییز ثبات د ملاتړ پر ارزښت ګټورې خبرې وکړې. زه د خپلو ګډو اهدافو او همکاریو د ډېروالي هیله لرم.» په هر صورت، هغه څوک چې سیاسي پوهاوی لري د «افغان سولې» او «سیمه ییز ثبات» په تشو شعارونو ورکولو سره نه دوکه کېږي. د پمپیو شعارونه پر سپينو زرو د پوښل شوو جامونو مثال لري، چې د نوي افغاني جوړښت د استعماري پلان لپاره وژونکي زهر لري چې د لويديځ د سیاسي افکارو پر بنسټ ولاړ دي. په اسلامي نړۍ کې، د لويديځ تر ټولو ستراتيژیکه ګټه د بشر د حاکمیت پر اساس سیاسي جوړښت دی، چې د دولت ـ ملت وېشونکی تصور پکې شامل دی، د ډموکراسي له لارې د انساني حاکمیت پر اساس په سمه توګه د قانون نه جوړول، د فساد پر اساس ازاد ټولنیز نظام، غربي خپلواکي، په اقتصادي نظام کې استملاک کوونکې پانګونه، د غربي ګټو په چوکاټ کې د غرب د قضایه قوې غیر قانوني او فاسده بهرنۍ پالیسي  د ویسټفیلیا له ايډیالوژۍ څخه سرچینه اخلي.

په اسلامي امت کې، غرب د خپل سیاسي جوړښت د مشهوره کولو لپاره، حتی د اسلامي اصطلاحاتو نه هم ګټه پورته کوي. له تاريخي پلوه، د دې ستراتيژيکې ګټې د خوندي کولو لپاره، برتانیایان او فرانسویان ورو ورو د اسلامي نړۍ څخه خپل ځواکونه وباسي، ځکه چې د تېرې پېړۍ د څلوېښتو او پنځوسو کلونو په لسیزو کې یې په اسلامي نړۍ کې په بریالیتوب سره خپل نظام نصب کړ. په اسلامي نړۍ کې د غربي نظام له دوام څخه ۶۰ او ۷۰ کلونه وروسته هم دوی خپلواک نه شول. نن ورځ، امریکا په افغانستان کې له همداسې استعماري تګلارې څخه ګټه اخلي. امریکا ډاډ ورکوي چې د افغانستان ثبات په افغانستان کې د امریکايي اجنټانو او د غرب سیاسي جوړښت سره د واک شریکول دواړه د اسلام د دین له هوکړې سره مني. د امریکا د پلان اسانه کولو لپاره، د پاکستان واکمنان د افغان مقاومت پر وړاندې د «ګاذر او لرګي» پالیسي پلې کوي، تر څو دوی دې ته اړ کړي چې د خبرو مېز ته کښېني. د پاکستان د اوسني مشرتابه او د ISPR د ویاند په شمول یې په پر له پسې توګه، د دې ناوړه رول کرېډېت پر غاړه اخیستی دی.

په حقیقت کې، د افغانستان د تازه جوړښت رامنځ ته کېدل د مسلمانانو لپاره یو لوی خطر دی. ولې د اسلام دښمنان د ۵۰۰۰ خطرناکو وسله والو د خوشي کېدلو هرکلی کوي؟ ولې هغه کسان چې د اسلام د پلې کولو لپاره یې د مرمیو، ډرون او B- 52 پر وړاندې کلک ولاړ وو، اوس د «بین الافغاني خبرو اترو» او اوربند لیوالتیا لري؟ د امریکایي اجنټانو سره د قدرت شریکول د شریعت واکمنۍ ته مرګ دی. دا د خبرو اترو په چوکاټ کې امریکا بریا ته رسوي. چې هغوی هېڅکله د جګړې په ډګرونو کې نه شوای تر لاسه کولای. د ښه نیت په پام کې نیولو پرته، دا د هغو سلګونو شهیدانو له وینو سره خیانت دی، چې په تېرو څلورو لسیزو کې یې د بهرني اشغال پر وړاندې خپله وینه تویې کړې ده. امریکا غواړي افغانستان د خپل نړیوال نظم په جال کې راګير کړي، تر څو وکولای شي د خصوصي مرستې او نظامي هګۍ په خپله بټۍ کې د امنیت د مرستې په نوم ځای پر ځای کړي او په پراخه کچه معدني سرچینو ته خوراکي توکي د بهرنۍ مستقیمې پانګونې تر نوم لاندې ورسوي.

د پاکستان او افغانستان د مسلمانانو لپاره لازمه ده چې د افغاني سولې پلان رد کړي. د پاکستان د وسله والو ځواکونو او استخباراتو لپاره هم لازمه ده چې په پاکستان کې د نبوت پر منهج د خلافت د بیا تاسیس لپاره د نصرت په برابرولو سره د دې استعمار دسیسه شنډه کړي. بیا به پاکستان او افغانستان د اسلام تر سیوري لاندي یو ځای شي، چې د پېړیو راهیسې اسلامي، کلتوري او تاریخي اړیکې لري. بیا خلافت کولای شي د منځني ختيځ، منځنۍ اسیا او له هغې هاخوا مسلمانانو سره د یو ځای کېدلو لپاره په ټولیزه توګه امت غښتلی کړي، چې د کشمیر او فلسطین ازادۍ ته به لاره هواره کړي او موږ ته به په دنیا او اخرت کې بریا را په برخه کړي. الله سبحانه و تعالی فرمايي:

[يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ]

ژباړه: «اې مومنانو که تاسې د الله سبحانه و تعالی د (دین) سره مرسته وکړئ، نو هغه به ستاسې سره مرسته وکړي او ستاسو قدمونه به کلک کړي.» [محمد: ۴۷]

د حزب التحریرـ ولایه پاکستان مطبوعاتي دفتر

 

د مطلب ادامه...

په کپیټلېزم کې اقتصادي وده، خلکو ته د خدمت په مانا نه ده

خبر

په دې وروستیو کې نړیوال بانک د تانزانیا اقتصاد له ۷ نورو هېوادونو سره مقایسه کړی او دغه هېواد د منځني عاید په ټیټ نمبر هېوادونو کې راغلی، په داسې حال کې چې په ۲۰۱۹م کې دغه دری نور هېوادونه په خپل اقتصاد کې شاته پاتې وو.

تبصره

د نړیوال بانک د راپور پر اساس، یاد هېوادونه د دې لپاره بررسي شوي چې د منځني عاید ټیټ ګروپ لپاره برابر شي، ځکه چې د یادو هېوادونو ملي ناخالص عاید په ۲۰۱۸م کې ۱۰۲۰ډالرو څخه، په ۲۰۱۹م کې ۱۰۸۰ ډالرو ته لوړ شوي وو. 

نړیوال بانک د عاید له مخې د نړۍ اقتصاد په څلورو ډلو وېشلی: لومړی؛ ټیټ، دویم؛ منځنی، درېیم؛ لوړ منځنی او څلورم یې د لوړ عاید لرونکي هېوادونه دي. دغه وېشنه هر کال د جولای په لومړۍ نېټه ترسره کېږي  او د ناخالصو ملي عایدو پر اساس ترسره کېږي. د یوه هېواد د یوه کال د ټولو تولیداتو او خدمتونو مالي ارزښت او پر ټول نفوس وېشلو ته ناخالص ملي عاید ویل کېږي.

دغه ملي ناخالص عاید چې د نړیوال بانک په وسیله د اقتصاد د ودې معلومولو لپاره کارول کېږي واقعي نه دي، ځکه چې په دې کې ټولې لاسته راغلې پیسې شاملې دي. کله چې دا په نفوس باندې ووېشلې شي او په عموم کې د هر نفر عاید په غیر منصفانه ډول وېشل کېږي، په اصل کې حقیقت بل دی، ځکه نو د هېواد خلک په خپل ژوند کې مثبت بدلون نه ویني.

د اقتصاد دا ډول رشد یو خیال دی، د یوه تړلي هېواد اقتصاد به څنګه پرمختګ وکړي؟ د تانزانیا ملي قرض د ۲۰۱۸م په اپرېل کې ۴۹،۸۶ تریلیونه چې د ۲۰۱۹م په اپرېل کې ۵۱،۰۳ ترېلونو ته لوړ او په ۲۰۲۰م کې ۵۵،۴۳ تریلیونو ته ورسېد. ځکه نو دغه څرګندونې یو خیال او فرېب خوړل دي.

سربېره پردې تانزانیا پراخې زراعتي ځمکې لري، ډېرې ساده سرچینې، چې تقریبا ۶۰ میلیونو ته رسېږي د دې تر څنګ د اوبو لویې سرچينې لري، لکه د ویکتوریا جهیل چې د نړۍ له لویو جهیلونو څخه شمېرل کېږي او تقریبا ۶۵،۵۸۳ متر مربع ځمکه ترې لاندې ده. په دغو کې یوازې تانزانیا ۴۹٪ سهم لري او ۳۳،۷۰۰ کیلو متر مربع ځمکه کېږي، همدارنګه دغه ځمکې د هند د جهیل په واسطه هم احاطه شوي، چې د دواړو موخو لپاره هم د خواړو د تولید او هم د پیسو د لاسته راوړلو لپاره ورڅخه ګټه اخیستل کېدای شي. همدارنګه په پراخه کچه د ګازو زېرمې هم لري. 

په پراخه کچه د معدنونو زېرمې لري، په ځانګړي ډول د طلا ذخیرې یې، په افریقا کې له غانا او جنوبي افریقا څخه وروسته درېیم مقام لري. د تانزانیا له ازادۍ اخیستو وروسته له یوې پېړۍ څخه زیات وخت کېږي، چې تانزانیا له فقر څخه کړېږي. په داسې حال کې چې د یاد هېواد ۷۵٪ خلک د خپل ژوند د دوام لپاره په زراعت کې بوخت دي، خو دغه بخش له ۲۰۱۵ م څخه تر ۲۰۱۷م پورې له ۳،۲٪ څخه ۱،۳٪ ته رالوېدلی دی. 

اسلامي اقتصادي سیستم له کپیټلیستي اقتصادي سیستم سره پوره توپیر لري. په کپیټلېزم کې د اقتصادي ودې تاثیرات په ډېرو کمو تجارانو باندې وي، ځکه چې د کپیټلېزم په پالیسیو کې فرد په نظر کې نیول کېږي، چې د اسلام له نظره سرچینې سره ګډې دي او د ټولو خلکو د ارامتیا لپاره کارول کېږي ځکه په اسلام کې د شخصي ګرایۍ او ملي ګرایۍ پر ځای ټول خلک په نظر کې نیول کېږي.

د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر ته

لیکوال: سید بایټوموا ـ په تانزانیا کې د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر غړی

 

د مطلب ادامه...

له اسلام پرته په نړۍ کې د کوچنیانو غږ څوک اوري؟

خبر

  د کوچنیانو لپاره د ملګرو ملتونو صندوق «یونیسف»ـ چې په نیویارک کې دی ـ تمه درلوده چې د کرنا وباء له کبله اقتصادي او ټولنیز بحران به، د نړۍ ۷میلیونه ماشومان له خوار ځواکۍ سره مخ کړي.

یاد سازمان په خپله نننۍ بیانیه کې وویل: «په ۲۰۱۹ م کې د هغو کوچنیانو چې له خوار ځواکۍ او د وزن له کمښت څخه ځورېدل ۴۷ میلیونه وو، خو د کرونا وباء په خپرېدو سره په تدریجي ډول ۵۴ میلیونو ته ورسېد. دغه بیانیه په میاشت کې د ۱۰زور کوچنیانو د مړينې ښکارندويي کوي، په ځانګړې توګه  د افریقا لویې وچې په جنوبي هېوادونو کې.» ( منبې: الدستور الاردینه)
تبصره

د پانګوال نظام له شر او مصیبتونو هېڅوک په امن کې نه دي، نښې یې د ځمکې پر مخ په هر څه کې ښکاري ان ونې او ډبرې هم ترې په امن کې نه دي. ایا دا زموږ لپاره د حیرانتیا خبره نه ده، چې په ۲۰۲۰م کې ۵۴میلیونه کوچنیان له خوارځواکۍ ځوریږي!؟  

د پانګوالۍ نظام اقتصادي ستونزه په منابعو او تولیداتو کې بولي او ټوله پاملرنه يې د منابعو او تولیداتو زیاتوالي ته کړې، دغه راز د وېش پر مساله یې هېڅ تمرکز نه دی کړی. د وېش مساله یې د پیسو دستګاه ته پریښې ده. نو په داسې حال کې هر هغه څوک چې پیسې لري، د وسایلو مالک دی او څوک یې چې نه لري ترې محروم دی. څوک چې د پیسو د لاسته راوړلو توان لري، هر هغه څه چې وغواړي تر لاسه کولی یې شي او څوک یې چې نه لري ترې محرومېږي. په همدې دلیل ډېره پانګه د کمو کسانو په لاس کې ده او ډېر نور خلک له لوږې ځوریږي. دغه راز ډېری خلک په زیاته هڅه د ژوند لومړنۍ اړتیاوې پوره کوي.  

نو یوازې اسلام هغه دین دی، چې د خپل رعیت اړتیاوې پوره کوي او همدارنګه دولت په اسلام کې د هغو کسانو رهبري کوي، چې سرپرست او د کار توان نه لري. نو په دې سره د اسلامي خاورې په هېوادونو کې هېڅوک وږي نه پاتې کېږي.

«أَيُّمَا أَهْلِ عَرْصَةٍ أَصْبَحَ فِيهِمُ امْرُؤٌ جَائِعًا، فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُمْ ذِمَّةُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى»

(رواح احمد:  ۴۷۴۲)

ژباړه: کله چې د یوې سیمې خلک په داسې حال کې شپه سبا کړي، چې په منځ کې يې وږی وي، نو د الله سبحانه وتعالی تضمین له هغوی څخه لرې دی.

مسلمانان او حکام یې په خپل اوږده تاریخ کې په همدې ډول پر مخ تللي دي. په اسلام کې لومړنی کس حاکم دی، چې وږی کېږي به او وروستی کس دی چې مړېږي به، تر څو پوه شي چې الله سبحانه وتعالی له هغه څخه د خپل رعیت په اړه پوښتنه کوي. عمر ابن خطاب د اذزبایجان د والي ډالۍ رد کړه، په داسې حال کې چې خوندوره ډوډۍ وه، کله چې د والي استازی هغه ته راغی او ډالۍ يې ورکړه، له هغه يې وپوښتل: ایا ټولو مسلمانانو داسې ډوډۍ خوړلې؟ استازي وویل: نه؛ ځکه دا خواړه د ځانګړو کسانو لپاره دي. د عمر لایق نه و، ډالۍ يې رد کړه او والي ته يې پیغام ولېږه چې پکې ویلي یې وو: «که هغه، هغه څه ونه خورې چې رعیت يې خوري، نو څه ډول به د رعیت له حاله خبر شي؟» دغه راز عمر خپلې خېټې ته ويل: ( که ارامه وې یا نه، تر څو چې د مسلمانانو د کوچنیانو خېټه نه وي مړه شوې، هېڅکله به غوښه و نه څکې)

ای مسلمانانو! نړۍ  ته وګورئ چې څرنګه ستاسو اېډیولوژۍ او د نبوت پر تګلاره ثاني خلافت ته اړتیا لري؛ نه یوازې دا چې اسلام پلی کړئ او ټولو ته یې ورسوئ، بلکې  هڅه وکړئ چې عدالت او ارامښت په نړۍ کې حاکم شي او ‎د شریعت د احکامو پر بنسټ د پانګې وېش را وګرځوئ.

 نو ای مسلمانانو، تاسو د خلافت د تاسیس لپاره رابلوم!

لیکوال: خلیفه محمد ــ ولایه اردن

ژباړن: الهام پردېس

د مطلب ادامه...

د ماکیاولي مریدان د فساد رېښې نه شي ایستلی Featured

د افغانستان حکومت د وزیرانو، معینانو، والیانو او مشاورینو په ګډون ځينې لوړپوړي دولتي چارواکي څارنوالۍ ته معرفي کړي دی. همدارنګه ځينې پخواني دولتي چارواکي یې هم نیولي، چې پر بېلابېلو جرمونو محکوم شوي دي.

موږ د دغو اقداماتو د اصلي ماهیت په اړه دوه ټکي د پام وړ ګڼو:

لومړی: په پانګوالي نظام کې د اعمالو او سیاستونو معیار ګټه دی. دغه معیار هم په وګړو او هم په دولتونو او هغو چارواکو کې لیدل کېږي، چې د دغو نظامونو په راس کې دي. په دغه ډول نظامونو کې ولسمشر، هغه ته نږدې کړۍ او د حکومت بنسټ ځان د ماکیاولي مریدان ګڼي او ماکیاولي په جمهوري نظام کې د سیاست پلار دی. هغه د خپل سیاسي لید لپاره د یوه حاکم مثال راوړي چې د خپلو جنرالانو په وسیله ځينې کسان وژني او له صحنې یې لرې کوي؛ خو کله چې خلک نیوکه ورباندې کوي، حاکم خپل جنرالان په دار ځړوي. د ماکیاولي له نظره دغه حاکم غوره سیاستوال و؛ ځکه چې له یوې خوا یې له خپلو جنرالانو څخه ګټه واخیسته او له بلې خوا یې د هغوی په وژلو ځان ته برائت ورکړ او خلکو ته یې ځان یوه منلې او د فساد ضد څېره وښوده.

د افغانستان چارواکي د خپلې سیاسي بقا او ګټو د ټينګښت لپاره همدا ډول سیاست کوي. له یوې خوا فساد ته لار هواروي او خپل فاسد دوستان پر لوړو دولتي څوکیو ګوماري او له بلې خوا څه مهال وروسته همدا کسان پر فساد تورنوي، ترڅو دوی د فساد ضد څېرو په توګه راښکاره شي. د دوی دا زده دي چې څنګه د خپل فساد د پوښښ لپاره پوپولیستي او عوام غولوونکي سیاستونه وکاروي او د ټولنې فضا چټله کړي.

دویم: د اسلامي خاورو چارواکي له هغې ډلې د افغانستان چارواکي تل ځانونه د هغو کسانو پوروړي ګڼي چې پر څوکۍ یې کېنولي دي. په واقعیت کې دوی هغه لاسپوڅي دي، چې د امریکا او ناټو د رضایت لپاره هر کار کوي. ټاکل شوې چې د افغانستان حکومت د ۲۰۲۰ کال په پای کې په جینوا کنفرانس کې خپلو بادارانو ته کاري راپور وړاندې کړي. د همدې لپاره د فساد ضد فعالیتونه کوي، ترڅو په هغه کنفرانس کې څه ناڅه لاسته راوړنه ولري او د خپلو غربي اربابانو رضایت تر لاسه کړي.

د افغانستان مسلمان خلک باید ونه غولېږي او باید وپوهېږي چې فساد په دا ډول نمایشي حرکتونو له منځه نه ځي. فساد د جمهوریت او ډيموکراسۍ دویم نوم دی او د دغه نظام اصلي جوهر فساد جوړوي. اسلام باید د خلافت دولت په وسیله په انقلابي او هر اړخیز ډول پلی شي، ترڅو دغه نظامونه، څېرې او معیارونه له منځه ولاړ شي او د اسلام سلامتي د پانګوالۍ د فساد ځایناستې شي.

د حزب‌التحریر - ولایه افغانستان مطبوعاتي دفتر

د مطلب ادامه...

رښتیني رهبران پړه پر خلکو نه ور اړوي

خبر:

اسلام اباد: په داسې  حال کې چې د کرونا ویروس پېښې مخ پر زیاتېدو دي او ګرځبندیز هم په دې موخه جبري شوی چې دغه مرګونی ویروس کنټرول ګړي، خو بیا هم د هېواد په کچه په تېرو ۲۴ ساعتونو کې له ۹۵۳۲ زیاتې پېښې لیدل شوي او خلک له صحي لارښوونو سرغړونه هم کوي. (سرچینه: ډان)

تبصره:

د نورې نړۍ په څېر پاکستان هم کرونا وایرس سخت ځپلی، خو کوم څه چې پاکستان به زیات وځپي هغه د ښکېلو چارواکو ناسم مدیریت دی. په پاکستان کې له لومړۍ ورځې کرونا ویروس سم مدیریت نه شو. په داسې یوه هېواد کې چې په میلیونونو خلک یې د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي، خلک یوازې پرېښودل شول، تر څو ځانونه او نږدې کسان پخپله وژغوري. SOP (د عملیاتو معیاري طرزالعمل) اعلان شو، خو وروسته ترې کوم نظارت او ارزونه نه ده شوې.  دولت ګومان کوي چې د دوی دنده یوازې اعلان دی او عملي کار ته اړتیا نشته. په پایله کي لیدل کېږي چي بازارونه له ګڼې ګوڼې ډک دي. ګڼ مېشتي سیمې کاملاً د دولت لخوا له پامه غورځول شوي او نه هم کومو چارواکو له دغو سیمو څخه لیدنه کړې. کوم څه چې موږ په لاس کې لرو یوازې ځیني ارقام او محاسبې دي چې د ځانګړو سیمو له پلټنې څخه لاسته راغلي دي. څوک نه پوهېږي، یا په دې اړه له سره غور نه کوي چې په ګڼ مېشتو او بې پلانه ابادو شویو سیمو کې څومره سرغړونې شوي.

د پاکستان خلک په ښکاره د دولت له لوري ملامتېږي، چې بې پروایي کوي او د ځان ساتنه نه کوي. د دولت له لوري موږ یوازې د خبري کنفرانسونو او د «احساس پروګرام» مخ ته وړل وینو، چي یوازې بې وزلو ته بې ځایه هیلې ورکوي. لومړی وزیر عمران خان ګومان کوي دا کار د شهرت ګټولو یوه ښه لار ده. اړین بېړني روغتیایي توکي چې د مالیه ورکونکو په پیسو رانیول شوي یا هم د مرستې په بڼه ترلاسه شوي، په اړه یې د دولت له لورې ډېرې لاپې وهل کېږي. خو بیا هم په هره سیمه کې خلک له ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.

ډاکټرانو په نه ستړي کېدونکي ډول چوپړ ته ملا تړلې او ګڼو یې د نورو د ژغورلو پر مهال خپل ژوند له لاسه ورکړی. تر اوسه په ټول پاکستان کې تر اوو زرو زیات ډاکټران او روغتیایي کارکوونکي د کوویډ- ۱۹ له امله تشخیص شوي. دغو ډاکټرانو ته اړینې ژغورونکي بستې نه دي برابري شوي او په ځینو مواردو کې، کله چې ډاکټران پر دغه ناروغۍ اخته شوي، د هغو روغتونونو له لوري بیرته ځواب شوي، چې دوی مخکې خدمت پکې کاوه. روغتونونه له ګڼې ګوڼې ډک دي او خلک پر ویروس له اخته کېدو څخه ویره لري. خلک پر ناروغۍ تر اخته کېدو زیاته وېره درملنې څخه لري، ځکه له ډېرو ناروغانو سره بې غوري شوې او د مرستې لټولو پر مهال یې ژوند له لاسه ورکړی دی.

د پاکستان خلک بې وزله دي، خو کمعقلان نه دي. دوی هغه نسل دی چې پلرونو یې د برصغیر د مسلمانانو د ازادۍ لپاره قرباني ورکړې ده. ډېرو یې داسې بېلګې پرې ایښي چې د اړتیا پر وخت یې د اړمنو لاسنوی کړی. ډاکتران د انټرنیټ په مټ ناروغانو ته په وړیا ډول خدمات وړاندې کوي. موږ ولیدل چې څه ډول خلکو اړمنو کسانو ته خواړه وېشل او ان موږ داسې خلک ولیدل چې خپلو کارکونکو ته یې پر داسې مهال هم تنخوا ورکوله چې دوی ته یې نور کار نه شو کولای. ډېرو خلکو په خپل مټ  ډېر کارونه وکړل چې لا هم کفایت نه کوي، ځکه دوی اړینې سرچینې او ځواک نه لري چې له روان حالت سره مبازره وکړي.

که اوس نه وي، نو کله؟ د پاکستان مسلمانانو د عمران خان اصلي څېره ولیده، چې د ریاست مدینه په شعار یې رایي ترلاسه کړې، خو په اصل کې کفارو ته ژمن و. پرېږدئ چې عمران خان د ډیموکراسۍ پر تابوت ورستی مېخ شي. راځئ، د دې طاغوتي حاکمیت پر وړاندې راپورته شو او خلافت تاسیس کړو، چې د خپلو خلکو د روغتیا مسوولیت به په غاړه لري. په تاریخ کې د دې ډېرې بېلګې شته، چې خلافت خپلو خلکو ته روغتیایي چوپړونه برابر کړي دي. خلیفه به دا یقیني کړي چې خلک به د لوږې او وبا پر مهال د غفلت له امله نه مري. خلیفه به دا یقیني کړي چې خلک کافي روغتیایي اساتنیاوې تر لاسه کړي. د ده اندېښنه به دا نه وي چې په راتلونکو ټاکنو کې خپله بریا وساتي، بلکې اندېښنه به یې دا وي چې د الله سبحانه وتعالی پر وړاندې خپل موقف خوندي کړي.

لکه څنګه چې عمر ابن الخطاب فرمایي: «که د فرات پر غاړه یو سپی له لوږې مړ شي، دا په دې مانا چې ما په خپله دنده کې غفلت کړی.» الله سبحانه وتعالی دې موږ ته دغه ډول رښتنې رهبري را په برخه کړي.

یوازې یو داسې دولت، چي د رسول صلی الله علیه وسلم پر منهج رامنځته شوی وي، پرته له دې چې د چا عزت او حیثیت ته زیان ورسوي، دغه راز د دې وړتیا لري چې دا ډول ناورینونو ته اوږه ورکړي. عمر بن الخطاب روایت کوي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل:

«أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِخِيَارِ أُمَرَائِكُمْ وَشِرَارِهِمْ؟ خِيَارُهُمُ الَّذِينَ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ وَتَدْعُونَ لَهُمْ وَيَدْعُونَ لَكُمْ، وَشِرَارُ أُمَرَائِكُمُ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ»

ژباړه: تاسو ته ستاسو ښه او بد امیران در ونه پېژنم؛ ښه امیران هغه دي چې تاسو دوی خوښوئ او دوی تاسو. تاسو پر هغوی سلام وایاست او هغوی پر تاسو. بد امیران هغه دي چې تاسو له دوی څخه کرکه لرئ او دوی له تاسو، تاسو پر هغوی لعنت وایاست او هغوی پر تاسو.

د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر ته

لیکوال: اېخلاق جهان

د مطلب ادامه...

۱. د خلافت اصطلاح فقهي ده که سیاسي؟ ۲. په دنیا کې د ګناه سزا لیدل، په اخرت کې د همدې ګناه کفاره کېدای شي؟

  • خپور شوی په فقهي

سامح ريحان أبو ميسرة ته:

(ژباړه)

پوښتنه:

السلام علیکم، زه دوې پوښتنې لرم:

لومړۍ پوښتنه: ایا د اسلامي دولت لپاره د «خلافت» اصطلاح  فقهي ده، چې الله سبحانه وتعالی د دغه دولت لپاره فرض ګڼلې ده چې په دغه نامه ونومول شي او که سیاسي اصطلاح ده؟

دویمه پوښتنه: ویل کېږي که یو کس د الله سبحانه وتعالی نافرماني وکړي او خلیفه شرعي جزاګانې (حد، قصاص یا تعزیر) پرې پلي کړي، نو د قیامت په ورځ له دغه کس څخه اخروي عذاب لیري کېږي. اوس پوښتنه داده چې:

اوسمهال موږ جبري سیکولر قانون ته غاړه اېښې او په دار الکفر کې (هغه ځمکه چې اسلام پکې حاکم نه وي)  اوسېږو، که یو کس ګناه وکړي او د بشر په لاس د جوړ شوي قانون له مخې مجازات شي، د بېلګې په ډول: که قاتل ووژل شي یا غل زنداني شي، په داسي حال کې چې د غله سزا د لاس پرېکېدل دي. که داسې وي، نو دغه سزا یې د قیامت په ورځ د ګناه جبران کېدای شي؟ الله سبحانه وتعالی دې پر تاسو، موږ او ټولو مسلمانانو ورحمېږي. پای

ځواب:

وعلیکم السلام و رحمة الله و برکاته!

د لومړۍ پوښتنې په اړه؛ پر امت د الله سبحانه وتعالی له لورې فرض شوی حاکم نظام د «خلافت» نظام دی؛ ‎ځکه خو د خلافت اصطلاح یوه فقهي اصطلاح ده، په دې مانا چې دا یو شرعي حقیقت دی. سربېره پر دې خلافت د دولتدارۍ یو نظام دی، مانا دا چې په دې نظام کې سیاسي چارې ترسره کېږي چې خلیفه یې مخ ته وړي. تفصیل یې په لاندې ډول دی:

۱. د خلافت اصطلاح یوه فقهي اصطلاح ده (شرعي حقیقت)، ځکه شرعي نصوص پر دې دلالت کوي، لکه د نصوصو لاندې بېلګې:

الله سبحانه وتعالی فرمایي:

﴿وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ﴾

[النور:۵۵]

ژباړه: الله سبحانه وتعالی ستاسو له هغو کسانو سره چې ایمان راوړي او ښه عملونه وکړي، وعده کړې ده چې هغوی په ځمکه کې هماغه شان خلیفه ګان وګرځوي لکه څنګه چې یې له هغو څخه مخکې تېر شوي خلک یې ګرځولي وو. د هغو لپاره به هغه دین پر محکمو بنسټونو ودروي چې الله سبحانه وتعالی ورته خوښ کړی دی او د هغو د وېري (اوسنی) حالت به په امن ورته بدل کړي. هغوی دې زما بندګي کوي او زما سره دې کوم شی نه شریکوي. څوک چې له دې وروسته کفر غوره کړي، نو همداسې کسان فاسقان دي.

همدارنګه احمد او ابو داود الطیالسي له حذیفه بن الیمان څخه روایت کوي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل:

«إِنَّكُمْ فِي النُّبُوَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا، ثُمَّ تَكُونُ خِلَافَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ، فَتَكُونُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا، ثُمَّ تَكُونُ مُلْكًا عَاضًّا، فَيَكُونُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا، ثُمَّ تَكُونُ جَبْرِيَّةً، فَتَكُونُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا، ثُمَّ تَكُونُ خِلَافَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ»، ثُمَّ سَكَتَ»

ژباړه: نبوت به ستاسو په منځ کې وي تر هغو چې د الله سبحانه وتعالی خوښه وي. بیا به د نبوت پر منهج «خلافت» وي، تر هغو به وي چې د الله سبحانه وتعالی خوښه وي، بیا چې د الله سبحانه وتعالی خوښه وي ستاسو له منځ څخه به یې پورته کړي او بیا به میراثي دولتونه وي، تر هغو چې د الله سبحانه وتعالی خوښه وي، بیا چې د الله سبحانه وتعالی خوښه شي له منځه به یې یوسي، بیا به جبریه دولتونه وي، تر هغو چې د الله خوښه وي، بیا چې د الله  سبحانه وتعالی خوښه وي له منځه به یې یوسي. او بیا به د نبوت پر منهج «خلافت» را منځ ته شي. تر دې وروسته رسول الله صلی الله علیه وسلم چپ پاته شو.

مسلم له ابی حازم څخه روایت کوي، چې وایي: ما له ابو هریرة سره پنځه کاله تېر کړل، له ده څخه مې د رسول الله صلی الله علیه وسلم دغه حدیث واورېدی، چې وایي:

«كَانَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ تَسُوسُهُمُ الأَنْبِيَاءُ، كُلَّمَا هَلَكَ نَبِيٌّ خَلَفَهُ نَبِيٌّ، وَإِنَّهُ لاَ نَبِيَّ بَعْدِي، وَسَيَكُونُ خُلَفَاءُ فَيَكْثُرُونَ قَالُوا: فَمَا تَأْمُرُنَا؟ قَالَ: «فُوا بِبَيْعَةِ الأَوَّلِ فَالأَوَّلِ، أَعْطُوهُمْ حَقَّهُمْ، فَإِنَّ اللَّهَ سَائِلُهُمْ عَمَّا اسْتَرْعَاهُمْ«

ژباړه: د بني اسرایلو سیاست د هغوی پیغمبرانو کاوه، کله به چې یو پیغمبر له منځه ولاړ، نو بل پیغمبر ور پسې راتله او له ما څخه وروسته نبي نه راځي، له ما څخه ورسته به خلیفه ګان وي هغه هم ډېر زیات.  صحابه وو وپوښتل: ته موږ ته د څه کولو امر کوې؟ ده صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "تاسي له دوی(خلیفه ګانو) سره یو په بل پسې بیعت وکړئ او دوی ته د دوی حق ورکړئ، هغه څه چې دوی ته سپارل کېږي په اړه به یې الله سبحانه وتعالی هرو مرو محاسبه ورسره وکړي.

همدارنګه مسلم له ابو سعیدالخدري څخه روایت کوي چې رسول الله وفرمایل: »إِذَا بُويِعَ لِخَلِيفَتَيْنِ، فَاقْتُلُوا الْآخَرَ مِنْهُمَا« ژباړه:که د دوو خلیفه ګانو لپاره بیعت اخیستل کیدی، نو په دوی کې یې وروستی هغه ووژنئ.

ځکه نو له شرعي نصوصو څخه څرګنده شوه چې نظام «خلافت» دی او په دې نظام کې حاکمان خلیفه ګان دي. دغه نوم رسول الله صلی الله علیه وسلم ورکړی دی. راشده خلفاوو ته هم له همدې امله دغه لقب کار شوی دی... خلیفه امیرالمومنین او د مسلمانانو امام دی چې د الله سبحانه وتعالی د حکم له مخې پر مسلمانانو حاکمیت کوي. ځکه نو «خلافت» او «خلیفه» فقهي اصطلاحات دي، «شرعي حقیقت» دی چې په نصوصو کې یې د پورته ذکر شویو شرعي نصوصو په شمول یادونه شوې ده.

۲. دا حقیقت چې د «خلافت» نظام فرض دی، دا د هغو دلایلو له مخې چې په قران، سنت او د صحابه وو په اجماع کې یې یادونه شوې ده، د لاندې دلایلو په شمول:

الله سبحانه وتعالی په قران کریم کې رسول الله صلی الله علیه وسلم ته په خطاب کې فرمایي:

﴿فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ عَمَّا جَاءَكَ مِنَ الْحَقِّ﴾ [المایده:۴۸]

ژباړه: نو له دې کبله د الله سبحانه تعالی له نازل کړي قانون سره سم د دوی تر منځ پرېکړه وکړه، او کوم حق چې تاته راغلی دی، له هغه څخه په مخ اړولو سره د هغو د غوښتنو پیروي مه کوه.

بل ځای الله سبحانه تعالی فرمایي:

﴿وَأَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْك [المایده:۴۹]

ژباړه: نو [اې محمده صلی الله علیه وسلم] ته د الله سبحانه وتعالی له نازل کړي قانون سره سم د دې خلکو د چارو پرېکړه وکړه او د هغوی د خواهشاتو پیروي مه کوه. پام کوه چې دا خلک تا په فتنه کې وانه چوي.

د الله سبحانه وتعالی په نازل شوي قانون باندې د حکم کولو په اړه د رسول الله صلی الله علیه وسلم مخاطب کول په اصل کې د ده امت ته خطاب دی. په دې مانا چې له رسول الله صلی الله علیه څخه ورسته باید دوی داسې حاکم پیدا کړي چې د دوی تر منځ د الله سبحانه وتعالی په را نازل شوي قانون سره حکم وکړي.

په ایت کریمه کې د الله سبحانه وتعالی امر یوه وجیبه ده؛ ځکه د امر کولو موضوع یې فرض ده. لکه څه رنګه چې په اصولو کې واضح شوې ده دا د قاطعیت دلیل دی. کوم حاکم چې د مسلمانانو تر منځ د الله سبحانه وتعالی په نازل شوي شریعت سره حکم وکړي، خلیفه دی او په دې ترتیب سره یې حاکم نظام د خلافت نظام دی. له دې سربېره د حدودو او نورو واجبي احکامو پلي کول له خلیفه پرته ناشوني دي. د واجب (فرض) تر سره کولو لپاره چې کوم شی اړین دي، هغه خپله واجب دي. نو د خلافت تاسیس چې شریعت پلی کوي، فرض دی. نو په دې ډول؛ حاکم ته یې خلیفه ویل کېږي او حاکم نظام ته خلافت ویل کېږي.

د سنتو له مخې: له نافع څخه راویت دی چې وایي؛ عبدالله بن عمر راته وویل: ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل:

«من خلع يداً من طاعة لقي الله يوم القيامة لا حجة له، ومن مات وليس في عنقه بيعة مات ميتة جاهلية» (رواه مسلم)

ژباړه: څوک چې الله سبحانه وتعالی له اطاعت څخه لاس واخلي د قیامت په ورځ به په داسې حال کې له الله سره مخامخ شي چې هېڅ دلیل به ونه لري او څوک چې په داسې حال کې مړ شي چې د بیعت کړۍ یې په غاړه کې نه وي، مرګ یې د جاهلیت دی.

ځکه نو رسول الله صلی الله علیه وسلم پر هر مسلمان دا لازمي کړل چې د بیعت کړۍ په غاړه کړي او دا یې راته وښودل چې د چا په غاړه کې چې ‎د بیعت کړۍ نه وي مرګ یې د جاهلیت دی. له رسول الله څخه ورسته بیعت له خلیفه پرته له بل چا سره نه کېږي. په حدیث کې د هر مسلمان په غاړه د بیعت د کړۍ د شتون په اړه ډېر ټینګار شوی دی. دا د خلیفه شتون ښیي چې د هغه په شتون سره ټول مسلمانان له یو چا سره د بیعت کولو جوګه کېږي. له دې پرته هغه څوک چې د بیعت په کولو کې غفلت کوي مرګ یې د جاهلیت دی، ځکه دا د هغې ګناه دروندوالی ښیي چې د یو خلیفه د موندلو له کار څخه څوک لاس اخلي؛ هغه چې د اسلام مطابق حاکمیت کوي.

د صحابه وو د اجماع له مخې: دوی (رضی الله عنهم) د رایو په اتفاق پر دې سلا وه چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم تر رحلت وروسته باید د هغه ځایناستی یا خلیفه وټاکل شي. د خلیفه د ټاکلو په اړه د صحابه وو اجماع له دې څخه جوتېږي، چې دوی د رسول الله صلی الله علیه وسلم تر رحلت وروسته د هغه د مبارک جسد ښخول وځنډول او د ده د ځایناستي (خلیفه) د ټاکلو په چاره بوخت شول، که څه هم د مړي تر مرګ وروسته یې تکفین او تجهیز یو فرض کار دی. د کومو صحابه وو چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د تدفین دنده پر غاړه وه، په همدې چاره بوخت وو، ځینې یې د دې پر ځای چې د تدفین په تیاريو کې برخه واخلي په دې بوخت شول چې خلیفه وټاکي. نور صحابه د دې کار په اړه چوپ پاتې شول او دوې شپې یې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د ښخولو د ځنډ په چاره کې له دوی سره ونډه واخیستله. که څه هم دوی کولای شوای د جنازې د ځنډولو غندنه وکړي او رسول الله صلی الله علیه وسلم ښخ کړي. رسول الله صلی الله علیه وسلم د دوشنبې په سهار وفات شو، او د سه شنبې تر ماښام پوري یې جنازه وځنډېدل او په سه شنبه چې کله له ابو بکر رضی الله عنه سره بیعت وشو، بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم د شپې په نیمایي کې ښخ کړل شو؛ چې چهارشنبې شپه وه. په دې ډول جنازه دوې شپې وځنډېدل او له ابو بکر سره د رسول الله صلی الله علیه وسلم تر ښخېدلو مخکې بیعت شوی و. پر همدې بنسټ په دې اړه د صحابه وو اجماع شته چې د مړي تر ښخولو دا غوره ده چې یو څوک د خلیفه د ټاکلو  په چاره کې بوخت شي او دا په هغه صورت کې جواز لري چې د خلیفه ټاکل د مړي تر ښخېدلو ډېر فرض وي او لومړیتوب د خلیفه ټاکلو ته ورکړل شي.

پر همدې بنسټ د خلافت تاسیس یو فرض دی او له همدې امله د خلیفه ټاکل فرض دي او څومره لوی فرض!

۳. خلافت په اسلام کې د دولت د نظام په توګه پېژندل شوی دی، چې سیاسي چارې سمبالوي او د خلیفه له لوري مخ ته وړل کېږي. ځکه سیاست د خلکو د چارو د سرپرستۍ په مانا دی او د خلافت او خلیفه اساسي دنده د امت د چارو تنظیم او سرپرستي ده او د حاکم له لوري د چارو سمبالولو ته سیاست  وایي.

د «سیاسة» (سیاست) لغات رېښه په عربي ژبه کې د «ساس» - «یسوس» څخه سرچینه اخلي چې مانا یې د حاکم له خوا د چارو تنظیم ده. په المحیط قاموس کې راځي: "وسست الرعیة سیاسة: امرتها و نهیتها "  چې مانا یې ده "ما خلکو ته امر وکړ او ما هغوی منع کړل "

دا لغات په مختار الصحاح کې د "س و س" تر عنوان لاندې ذکر شوی دی: (ساس الرعیة یسوسها سیاسة)

د خلیفه له لوري د امت د چارو سرپرستۍ په اړه د لاندې احادیثو په شمول ډېر احادیث شته:

البخاری له ابن شهاب څخه روایت کړی دی... چې سالم ده ته ویلي چې عبدالله بن عمر وایي: ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې ویې ویل:

»كُلُّكُمْ رَاعٍ، وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، الإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ «...

ژباړه: له تاسو څخه هر یو شپون دی او د خپلې رمې مسوول دی. امام د خپل رعیت ساتونکی دی او د خپلو خلکو په اړه مسوول دی.

ځکه نو دا د خلیفه دنده ده چې چارې تنظیم کړي او د لغوي مانا له مخې؛ د حاکم له لوري د خلکو د چارو تنظیم ته سیاست وایي.

۴. د دویمې پوښتنې په اړه: ایا په دونیا کې جزا د اخرت په ورځ د ګناه کفاره کېدای شي؟ دا حقیقت لري خو په هغه صورت کې چې شرعي جزاګانې د یو اسلامي دولت له لوري تطبیق شي یعنې داسې دولت چې په بما انزل الله سره حکم وکړي، نه داسې دولت چې د بشر په لاس جوړ شوي قانون له مخې حکم کوي. د دې وضاحت په لاندې ډول دی:

مسلم په خپل مسند کې د عباده بن صامت څخه روایت کوي چې وایي: "کله چې موږ په یو ټولي کې ناست وو، نو رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل:

«تُبَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللهِ شَيْئًا، وَلَا تَزْنُوا، وَلَا تَسْرِقُوا، وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللهُ إِلَّا بِالْحَقِّ، فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللهِ، وَمَنْ أَصَابَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَعُوقِبَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ، وَمَنْ أَصَابَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَسَتَرَهُ اللهُ عَلَيْهِ، فَأَمْرُهُ إِلَى اللهِ، إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ، وَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ»

ژباړه:  له ما سره بیعت وکړئ، چې په عبادت کې به له الله سبحانه وتعالی سره هېڅ شی شریک نه نیسئ، زنا به نه کوئ، غلا به نه کوئ او هېڅ نفس به نه وژنئ پرته له هغه نفس څخه چې الله سبحانه وتعالی یې د حق له مخې مرګ روا کړی وي. په تاسو کې چې هر څوک پر دغه بیعت وفا وکړي، د ده بدله به د الله سبحانه وتعالی سره وي او کوم څوک چې له دغو ګناهونو څخه د یوې ګناه مرتکب شي او په دونیا کې د دغه ګناه جزا وویني، نو دغه جزا به دده لپاره د کړې ګناه کفاره شي. څوک چې دا ګناهونه ترسره کړي او الله سبحانه وتعالی یې افشاء نه کړي، نو د ده معامله د الله سبحانه وتعالی سره پاته کېږي. که یې خوښه وي جزا به ورکړي او که یې خوښه وي، نو عفوه به ورته وکړي.

دا حدیث ښیي چې که څوک په دونیا کې مجازات شي، نو په اخرت کې به یې د ګناه لپاره کفاره شي او د قیامت په ورځ به ده ته د دې ګناه په مقابل کې نورې جزاګانې نه ورکول کېږي. له حدیث څخه څرګندېږي؛ هغه جزا چې د ګناه لپاره کفاره ګرځي باید د اسلامي دولت له لوري تطبیق شوې وي. په کوم دولت کې چې د شرعي احکامو د تطبیق په خاطر له خلیفه سره "بیعت" شوی وي. ځکه خو  رسول الله صلی الله علیه وسلم حدیث په دې الفاظو سره پیل کړی دی:

«تُبَايِعُونِي... فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللهِ، وَمَنْ أَصَابَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَعُوقِبَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ»

ژباړه: له ما سره بیعت وکړئ... په تاسو کې چې څوک پر دغه بیعت وفا وکړي، د ده بدله به د الله سبحانه وتعالی سره وي او کوم څوک چې له دغو ګناهونو څخه د یوې ګناه مرتکب شي او په دنیا کې د دغه ګناه جزا وویني، نو دغه جزا به دده لپاره د کړې ګناه کفاره شي.

ځکه نو هغه جزا چې د ګناه کفاره ګرځي د بیعت شتون ته اړتیا لري. بیعت له هغه حاکم سره کېږي چې یوازې د اسلام له مخې حاکمیت کوي. پر همدې اساس کومه جزا چې په اخرت کې د ګناه کفاره ګرځي باید د داسې دولت له لوري تطبیق شوی وي چې د اسلام پر اساس حاکمیت کوي.

الله سبحانه وتعالی عالم او حکیم ذات دی.

ستاسي ورور عطاء بن خلیل ابو الرشته

ژباړن: بریالی کاکړ

 

د مطلب ادامه...

د پانګوالۍ او نژادي تبعیض ترمنځ اړیکه

خبر:

 په امریکا کې د سپین پوستي پولیس افسر په لاس د تورپوستي افریقايي الاصله- امریکايي، جورج فلوېډ د وحشیانه وژنې او سیستماتیک نژادي تبعیض پر وړاندي لاریونونه روان دي. په برېټانیا کې د لاریونو تر څنګ، د دې هېواد په تاریخ کې د غلامانو پېر وپلورونکو او د تاریخ په اوږدو کې د تېرو شویو استعماري څېرو مجسمو ته د خلکو پام اوښتی، دغو څېرو په ګڼو هغو دولتونو کې د تورپوستو غلامانو د استثمار او نژادي تبیعض په وده کې د پام وړ رول لوبولی، چې یو وخت د لوېدیځ امپریالېزم تر حاکمیت لاندې وې. لاریون کوونکو د جون په اوومه د یکشنبې په ورځ، د نژادي تبعیض پر وړاندې د انګلستان په بریسټول ښار کې د ایډوارډ کالسټن مجسمه را وغورځوله. نوموړی په برېټانیا کې د غلامانو سوداګر و، چې د ۱۷مې پېړۍ په پای کې کارابین او د امریکا نورو برخو ته د نږدې ۸۵ زرو افریقايي اسیرانو د لېږد مسوول و . دغه راز لاریون کوونکو د اکسفورډ پوهنتون په انګړ د امپریالېست سیسل روډز (Cecil Rhodes) د مجسمې له منځه وړلو غوښتنه هم کوله، نوموړی په جنوبي افریقا کې د ۱۹مې پېړۍ سوداګر او سیاستوال و، چي ډېری ورته د سپین پوستو پلوی، برتانیوي استعمارګر او د تعصب د سېمبول په سترګه ګوري. لاریون کوونکو د برېټانیا پخواني لومړي وزیر وینسټون چرچیل پر مجسمه د «یو نژاد پرست و» الفاظ ولیکل، چې لامل یې د نوموړي استعماري او تعصبي ویناګانې او کړنې وې.

تبصره:

له شک پرته چې دا تاریخي څېرې، د برېټانیې د نژادپالنې او استعمار د تورې دورې د تاریخ نښې دي. خو بیا هم پانګوال نظام د دا ډول اشخاصو پر مټ مخته ځي او دا ډول فاسدې کړنې پکې ترسره کېږي. دغه راز دې ته یې لاره هواره کړې، چې له تورپوستو او نورو لږکیو سره نژادي تبعیض تر سره او استثمار شي. په حقیقت کې د تورپوستو د غلامۍ په اړه ډېر اکاډمیک اسناد، دا په ډاګه کوي چې د سپین پوستو برترۍ او د غلامۍ په مټ مفتو مزدورانو د امریکايي پانګوال نظام ‎«اقتصادي ماشین» پر حرکت راوستلی و. په حقیقت کې د امریکا او برېټانیې اقتصادي وده او پرمختګ تر ډېره پر تورپوستو غلامانو ولاړ و او په خپلو خاورو او نورو دولتونو کې یې د نژادي تبعیض او د نژادي بېلتون پالیسیو پلي کولو ته ترغیب کاوه. د دواړو هېوادونو سیاسي او تجارتي اشرافو د اطلس اقیانوس دواړو لورو ته د غلامانو د تجارت له کبله زیاتې شتمنۍ ترلاسه کړې. د توماس جیفرسن په شمول د امریکا بنسټ ایښودونکو، چا چې د امریکا د ازادۍ اعلامیه لیکلې وه او بیا د دې هېواد د اساسي قانون د بنسټ په توګه ومنل شوه – دوی ټولو د غلامانو د تجارت له کبله ډېر مالونه تر لاسه کړي دي. دوی ځکه د یاد قانون د له منځه وړلو مخالفت کاوه چې د ځمکو سپین پوستو خاوندانو او نورو تجارانو ته یې اقتصادي ګټه رسېدله. کومو غلامانو چې د وړیا مزدورانو په توګه په امریکايي مزرعو کې کار کاوه، په برتانیه کې یې د مانچیسټر او برمینګهم نساجي کارخونو ته پنبه برابروله، تر څو نوې برېټانوي کارګره طبقه ټوکر ترې جوړ کړي. والټر جانسن، د هارورډ امریکايي پوهنتون د تاریخ استاد او د غلامۍ د تاریخ مخکښ لیکوال په ۲۰۱۸م کال کې لیکلي: «پانګوالي او غلامي یو د بل لپاره لازم او ملزوم وو، د مانچیسټر تاریخ د میسيسيپي له تاریخ سره نېغه اړیکه لري» ځکه خو د غلامانو کرنیزو ځمکو په ملي او نړیوال اقتصاد کې حیاتي رول درلود. د برېټانیې صنعت او سوداګري د اطلس اقیانوس دواړو لورو ته د برېټانیې، افریقا او امریکا تر منځ د غلامانو په سوداګرۍ سره وغوړېد. بي بي سي لیکي: «د ځینو تولیداتو لکه تنباکو، بورې او پنبې پروسیس او وېش د دې لامل شول چې د برېټانيې په لنګرځایونو، ګدامونو، فابریکو، تجارتي مرکزونو او بانکونو کې په پراخه کچه پانګونه وشي. د دې ګټو له کبله په ښار او اطراف کې سوداګرو مجلل کورونه او ماڼۍ جوړې کړې. د برېټانیې ښارونو لکه: لندن، بریسټول ګلاسګو او لیورپول وده وکړه او د غلامۍ لپاره مستعمرو نور هم اهمیت پیداکړ. له همدې امله خو نورو ښارګوټو او بندرونو هم هڅه کوله تر څو له دې ګټور تجارت څخه ګټه تر لاسه کړي.»

د مالي چارو ځیني امریکايي کارپوهان او ژورنالیستان په ډاګه وایي چې د نژاد پر بنسټ غلامۍ او مالي کپیټلېزم د پرمختګ تر منځ اړیکې وې. د بېلګې په ډول نیکول هنا جونز امریکایي څېړنیز لیکوال او ژورنالېست چې د مدني حقونو په اړه لیکنې کوي لیکي: «هغه ګټې چې د برمته شویو تورپوستو مزدورانو څخه لاسته راغلي، د امریکا له ځوان ملت سره یې مرسته وکړه، تر څو د جګړې پورونه ادا کړي او زموږ ډېرو ارزښتمنو پوهنتونونو ته یې مالي ملاتړ برابر کړی. دا د غلامانو د وجود او د دوی د مزدورۍ پر مټ د تولیداتو بې رحمه سوداګري او مالي ګټې وې چې د والسټریټ څخه یې د بانکولۍ، بیمې او سوداګرۍ یو غوړېدونکی سکټور جوړ کړ او د نیویارک ښار یې په نړیوال مالي مرکز بدل کړ.»

ان کله چې په ۱۸۶۵م کې غلامي په پوره توګه په امریکا کې پای ته ورسېده، ځینې نور قوانین لکه «د تور پوستو قانون» او «جیم کرو قوانین» وضع شول، تر څو په اقتصادي لحاظ په امریکا کې له تورپوستو څخه ګټه واخیستل شي. دا قوانین د دې لپاره وو، چې په هېواد کې د ارزانه تورپوستو کارګرو شتون یقیني کړي او په اقتصاد کې تورپوستو ته د پښو ایښودلو ځای پیدا نه شي، تر څو شتمني یوازې د سپین پوستو اشرافو تر منځ پاته شي.

د بېلګې په ډول: د تور پوستو د قانون له مخې دا وضع شوي وو، چې په بېلابېلو ایالتونو کې تور پوستان کوم ځای، کوم وخت، څه ډول او د څومره مبلغ په بدل کې کار کولی شي. جنوبي کارولینا داسې یو قانون وضع کړ چې تورپوستي  له مزدورۍ او بزګرۍ پرته بله هېڅ دنده نه شي تر سره کولی، که نور کارونه کوي باید له ۱۰ څخه تر ۱۰۰ ډالرو پورې کلنۍ مالیه ورکړي. نورو ایالتونو د تورپوستو لپاره د ملکیت لاس ته راوړل محدود کړی وه. دغو قوانینو نژادي تبعیض د امریکایي پانګوال نظام په ریښه بدل کړ او د تورپوستانو اقتصادي او ټولینزه انزوا یې د دې هېواد د سپین پوستو اشرافو لپاره په مالي امکاناتو بدله شوه.... چې تر نن ورځې هم همدا واقعیت شته. له همدې امله خو، د غلامۍ ډېری ماهرین وایي چې یو ظالم نظام د غلامۍ ځایناستی شو چې په نوې بڼه ظلم کوي. په نیویارکر مجله کې د ژورنالېست نیکولاس لیمان یو مطلب د روان کال په می میاشت کې نشر شو چې لیکلي: «غلامي یو ځل د امریکايي پانګوالۍ بنسټ و، د دې هېواد له وروستني تاریخ څخه څرګندېږي چې اوس هم د دې نظام دغه بنسټیز محرک چې غلامي ده جریان لري». دی لیکي چې د وخت په تېرېدو سره یوازې په امریکا کې د نژداي طبقه بندۍ او اقتصادي استثمار بڼې تغیر کړی دی.

ځکه خو د پانګوالۍ او نژادي تبعیض ترمنځ اړیکه په فاحش ډول څرګنده ده، له دې څخه دا جوتېږي چې پانګوال نظام هېڅکله ټولو خلکو ته د خدمت تکل نه لري. د دې نظام طبیعت او تمرکز پر دې دی چې د محدودو کسانو په لاسونو کې به وي او دوی به په امریکا او نورو دولتونو کې پر تورپوستو او نورو اقلیتونو ظلم کوي او د ټولنیزو او اقتصادي ګټو څخه د دې ډلو محرومیت د دې نظام یو میراث دی. برعکس، اسلامي نظام یعنې د نبوت پر منهج خلافت د ټولو مخلوقانو لپاره جوړ شوی چې تور او سپین، مسلمان او کافر، نارینه او ښځې ته پرته له کوم توپیر څخه کار وکړي، ځکه دا نظام د ټول بشر د خالق، الله سبحانه وتعالی له لوري رالېږل شوی. دا حقیقت چې د اسلام په ۱۴۰۰کلن حاکمیت کې مختلف نژادونه، ملیتونه او دینونه په مساوي ډول د قانون له مخې له امنیت او نېکمرغۍ څخه برخمن وو؛ د همدې نظام د بریالیتوب لپاره کافي دلیل دی.

د حزب التحریر  مرکزي مطبوعاتي دفتر ته

لیکواله: د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر د ښځو برخې مسووله

د مطلب ادامه...

د مسلمانانو د خلیفه په توګه پر حضرت عثمان د نظر توافق

  • خپور شوی په فقهي

پوښتنه:

السلام‌علیکم‌ورحمت‌الله‌وبرکاته!

د خلافت دولت په دستګاوو کتاب کې د کاندیانو د محدودیت فقرې په ۳۱مه پاڼه کې داسې راغلي: «وروسته عبدالرحمن له پنځو پاتې کسانو سره بحث وکړ او هغه یې دوو تنو (علي او عثمان) ته محدود کړ. تر هغه وروسته خلکو رایه اچوونه وکړه او عثمان د خلیفه په توګه وټاکل شو.» په ۳۳مه پاڼه کې راغلي چې علي او عثمان یې ځانته راوغوښتل: «وروسته یې د علي لاس ونیو.» ولې یې د علي لاس ونیو، په داسې حال کې چې عثمان د خلیفه په توګه ټاکل شوی و؟ ستاسو ورور ابو عزیزی

ځواب:

وعلیکم‌السلام‌ورحمت‌الله‌وبرکاته!

هغه څه چې عبدالرحمن بن عوف ته څرګند و چې خلکو د خلیفه په توګه د علي ټاکل کېدل غوښتل، که د عمر او ابوبکر په څېر د هر څه په تړاو حکم وکړي چې هغوی حکم کړی و، که دغه قضیه د هغوی د خلافت په وخت کې پېښه شوې وي، نو علي په دې شرط موافقه ونه کړه، خو عثمان موافقه وکړه. په دې وخت کې عثمان خلیفه وټاکل شو او په ټوله کې حضرت عمر شپږ تنه د خلافت پوسټ لپاره کاندیدان کړل. وروسته عبدالرحمن ابن عوف خپل ځان له لېسته بهر کړ، له پنځو تنو سره یې خبرې وکړې او هغوی یې دوو تنو ته ورسول.

حضرت علي او حضرت عثمان نور کسان وکیلان ونیول، وروسته یې له خلکو د نظر غوښتنه وکړه او د خلکو نظر دا شو چې عثمان به خلیفه شي، خو دا خبره دا مسله نه واضح کوي چې عثمان د همدې مشورې په ترڅ کې خلیفه وټاکل شو؛ بلکې د علي د رد او د عثمان د منلو له کبله عثمان خلیفه وټاکل شو. ټول ګمان کوي چې د (استطلع رائی الناس) او (استقر الرائی علی عثمان خلیفه) کلمو په منځ کې د عطف توری (و) د عطف لپاره ترتیب دی. په داسې حال کې چې داسې نه ده. ځکه عطف توری (و) یوازې د عطف مفهوم وړاندې کولی شي. نو که ووایو: عمر او خالد راغلل؛ دا جمله دا مانا نه رسوي چې دواړه یوځای راغلي دي، دا مانا لري چې یو پر بل پسې راغلي دي. د بېلګې په توګه، یو تر غرمې وړاندې او بل تر غرمې وروسته راغلل. په همدغه ډول دې جملې د خلکو رایه واخیسته. یعنې په شپه کې دا کار پای ته ورسېد او عثمان د خلیفه په توګه وټاکل شو. د سهار تر لمانځه او له علي او عثمان څخه تر پوښتنې وروسته.

د توضح لپاره دا خبره کوم: عبدالرحمن د خلکو نظر واخیست او ویې لیدل چې خلک علي غواړي؛ که یې شرط ومني او یا نه. تر هغه وروسته عبدالرحمن علي او عثمان راوغوښتل، شرط یې علي ته وړاند کړ هغه ونه مانه. وروسته یې عثمان ته وړاندې کړ او هغه موافقه ورسره وکړه. وروسته پایله دا شوه چې د خلیفه په توګه رایه د عثمان په برخه شي.

هیله ده چې موضوع روښانه شوې وي.

ستاسو ورور شیخ عطا بن خلیل ابوالرشته

ژباړه: بهیر «ویاړ»

 

د مطلب ادامه...
Subscribe to this RSS feed

اسلامي خاورې

اسلامي خاورې

غربي هېوادونه

ټول لینکونه

د پاڼې برخې