Haber-Yorum
Bir Günde Buharlaşıp Giden Bir Trilyon Dolar: Kapitalist Hisse Senetleri Piyasasının Sanal Serveti

Haber:

Wall Street, 5 Kasım 2026 Perşembe günü, son bir buçuk yılın en kötü işlem seansını yaşadı, Nasdaq endeksi %5.5 düştü, Standard ve Poor’s 500 endeksi %4.4 geriledi, ABD ara seçimlerin gölgesinde yapay zekâ patlamasına ilişkin endişelerin artmasıyla, muhteşem yedili olarak bilinen en büyük yedi teknoloji şirketi, tek bir günde piyasa değerlerinden bir trilyon Dolardan fazla kaybetti.

Yorum:

Perşembe günü tek bir fabrika bile kapanmamış, tek bir çip bile kaybolmamış ve hiçbir veri merkezi yanmamıştır; nitekim Nvidia şirketi, akşam saatlerinde de sabah olduğu gibiydi; yani aynı mühendisler, aynı ürünler ve aynı siparişler vardı; buna rağmen birkaç saat içinde bir trilyon Dolardan fazla servet buharlaşıp gitti ki bu da Suudi Arabistan'ın yıllık gayrisafi yurt içi hasılasının neredeyse tamamına denk gelen bir miktardır!

Bu, kapitalist hisse senedi piyasasının gerçeğini bir kez daha ortaya koymaktadır ki bu bir yanılsamadır. Hisse senedinin fiyatı gerçek üretimle veya gerçek ticaretle bağlantılı değildir; aksine beklentiler ve söylentiler ile başkaları satın aldığı için satın alan, başkaları sattığı için satan spekülatörlerin sürü davranışıyla bağlantılıdır!Amerika'da hisse senetleri ve tahvillerin toplam değeri, ülkenin bir yılda ürettiği tüm mal ve hizmetlerin değerinin dört katını aşmış durumdadır; mal ve hizmetlerin üretildiği gerçek ekonomiyi temsil eden ana cadde, Wall Street kağıtlarından oluşan bir okyanusta küçük bir adaya dönüşmüş ve okyanus hareket ettiğinde ada batmıştır.

Peki bedelini kim ödüyor? Elbette refah döneminde servetleri defalarca katlanan kurucular ve ilk yatırımcılar değil.Emeklilik fonları, küçük tasarruf sahipleri ve sıradan işçilerin emeklilik birikimleri, bu piyasalara ve ne yazık ki onları ihtiyaç fazlası hâline getirmekle tehdit eden bizzat yapay zekâya aktarılmıştır. Bu bir aksaklık değildir; aksine servetin sadece zenginler arasında dolaştığı ve paranın emek ve ticaretten değil, paradan kazanıldığı bir sistemin mantıksal bir sonucudur.

İslam beldelerinin başındaki yöneticiler, ümmetin servetlerini bizzat bu piyasaya yatırmışlardır. Zira Amerika'ya, büyük bölümü teknoloji ve yapay zekâ için olmak üzere trilyonlarca Dolar yatırım yapmayı taahhüt etmişlerdir; ayrıca Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu, Nvidia, Microsoft, Meta ve Apple gibi şirketlerde hisselere sahiptirler. Bu bir ihanet olup, piyasalar ne kadar gelişirse gelişsin ümmet için kesin bir kayıptır.Piyasa yükseldiğinde, ümmetin serveti İslam'a karşı savaşan devletin hegemonyasını güçlendirmekte; piyasa çöktüğünde ise kaybı ümmet üstlenmektedir!

İslam'da; anonim şirketlerin kurulması ve değerleri spekülasyon nedeniyle serbestçe dalgalanan hisse senetleri ve tahvillerin alım satımı caiz değildir.İslam'da para, sadece kâğıt banknotlardan ibaret değildir; aksine zati bir değere sahip olup basılması mümkün olmayan altın ve gümüştür; böylece insanların satın alma gücü aşınmaz. Ayrıca şeriat, mülkiyeti ve emeği koruduğu gibi servetin küçük bir azınlığın elinde yoğunlaşmasını da önlemektedir: كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنكُمْ  ”Böylece o mallar, içinizden yalnız zenginler arasında dolaşan bir devlet olmaz.” [Haşr 7]

On dört asır önce İslam, serveti gerçek emek ve gerçek ticaretle ilişkilendirmiş, ümmetin kaynaklarını bir emanet olarak korumuştur.Perşembe günkü çöküş, dünyanın piyasaları yatıştırarak istikrar bulamayacağını, aksine sadece piyasaların inşa etmediği bir sistem aracılığıyla istikrar bulabileceğini hatırlatan bir başka hatırlatmadır ki bu sistem; Allah’ın izniyle ümmetin servetlerini yeniden ümmete kazandıracak olan Nübüvvet Minhacı üzere Hilafettir.

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
İbrahim Atraş