Haber-Yorum

Trump’ın liderliğindeki Amerika, Küresel Benzersizlik Takıntısı Yüzünden Kendi Başını Yaktı

Haber:

Çatışma senaryoları: İran savaşı, ABD’nin güç hesaplarını nasıl yeniden şekillendiriyor? (El Cezire Net, 25/07/2026)

Yorum:

Üç analitik rapor; ABD ile İran arasında tırmanan çatışmanın karmaşıklığını ortaya çıkarırken, askeri, siyasi ve stratejik sorular, çatışmanın geleceği ve ABD'nin hedeflerini gerçekleştirmek için güç kullanma kapasitesinin sınırları etrafında kesişmektedir:

1- Foreign Policy dergisi, ABD’nin karşı karşıya kalacağı askeri ve coğrafi zorlukların büyüklüğünü göz önünde bulundurarak mevcut koşullarda İran’a yönelik bir ABD kara işgali olasılığını dışlamıştır; zira İran’ın sahip olduğu askeri ve insan kapasitesi, geniş yüzölçümü, arazilerinin doğası ve karmaşık tedarik hatları, ABD’nin 2003 yılında Irak’ı işgalindeki askeri deneyimiyle karşılaştırıldığında, bu ülkede geniş çaplı bir kara harekâtı yürütmesini zor bir hale getirmektedir. Bu nedenle en gerçekçi senaryonun stratejik yerleri veya askeri ve ekonomik öneme sahip adaları hedef alan sınırlı kara operasyonlarının yürütülmesi olduğunu düşündüğü gibi, İran’ın petrol ihracatındaki rolü nedeniyle Hark Adası’nın da olası bir hedef olduğunu düşünmektedir; aynı zamanda füze ve insansız hava araçlarıyla saldırıya uğrama gibi ABD kuvvetlerinin maruz kalabileceği tehlikelere dikkat çekmiştir; bu da onları uzun vadeli bir askeri angajmanın içine sürükleyebilir. Nitekim eski askeri yetkililer ve uzmanların tanıklığı, komuta merkezlerine karşı nitelikli operasyonlar yürütebilen ABD ordusunun, bunları askeri bir zafere dönüştürme konusunda zorlukla karşı karşıya kalacağını göstermektedir.

2- Newsweek dergisi raporunda, küresel enerji ticaretinin büyük bir oranının geçtiği Hürmüz Boğazı krizine (çatışmanın kalbi) odaklanmıştır; zira bu boğaz, İran’ın uluslararası deniz trafiğini etkilemek için kullandığı stratejik bir baskı aracı haline gelmiştir. Nitekim yazar, Trump yönetiminin dört seçenekle karşı karşıya olduğunu, ancak bunların hepsinin büyük riskler ve maliyetler taşıdığını düşünmektedir:

Birincisi: İran’ın askeri mevzilerine yönelik hava saldırılarının genişletilmesi, İran’ın tutumunu değiştirmesini sağlamada başaralı olamamıştır; zira İran, deniz trafiği üzerinde baskı uygulayabilecek araçlara sahiptir.

İkincisi: Ticari tankerleri korumak için geniş çaplı bir ABD deniz gücünün konuşlanması; ancak bu konuşlanma, tehditlerle dolu bir ortamın gölgesinde çeşitli zorluklarla karşı karşıya kalacaktır.

Üçüncüsü: Adaları veya kıyı bölgelerini kontrol altına almak için sınırlı bir kara operasyonunun yürütülmesi; bu, büyük güçleri ve geniş askeri bir desteği gerektirmektedir ki bu da yüksek insan ve maddi kayıplara yol açabilir.

Dördüncüsü: Müzakerelere geri dönmek en az maliyetli seçenek ancak boğazın yönetimi ve bölgesel dosyalar konusunda iki ülke arasındaki derin anlaşmazlıklar nedeniyle uygulanması zordur.

3- Foreign Affairs dergisi ise savaşın ortaya çıkardığı dönüşümlerin niteliğine dair daha geniş bir okuma sunmuştur; dergiye göre İran'la yaşanan çatışma, ABD'nin çatışmaları hızla sonuçlandırmak için askeri üstünlüğüne güvenmeye alışkın olduğu aşamanın sonuna gelindiğine dair bir işareti temsil etmektedir. Ayrıca 1991 Körfez Savaşı ile mevcut savaş arasında bir karşılaştırma yaparak; özellikle insansız hava araçları ve düşük maliyetli hassas füzeler gibi modern askeri teknolojilerin yaygınlaştığını ve artık büyük güçlerin tekelinde olmadığını ve bunun da daha az güçlü devletlerin çatışmaları uzatabilmesine ve daha fazla kayıp ile hasara yol açabilmesine imkan tanıdığını vurgulamaktadır. Aynı şekilde İran'ın bölgesel müttefik ağlarına ve küresel deniz taşımacılığı ile enerjiyi etkilemek amacıyla Hürmüz Boğazı gibi geleneksel olmayan harp araçlarına sahip olduğuna odaklanılmıştır.

Bu üç rapor, bir ana fikir üzerinde birleşmektedir ki o da şudur; ABD ile İran arasındaki çatışma, doğrudan askeri harekatın sınırlarını aşmış olup ABD artık askeri üstünlüğünü istikrarlı siyasi sonuçlara dönüştürememekte ve çatışmanın geleceği artık, taraflardan birinin sonuçları yönetebilme ve bunların uzun vadeli açık bir krize dönüşmesini engelleyebilme gücüyle belirlenmektedir.

Buna rağmen Trump, hâlâ sadece kendi açgözlü ve kibirli çağrısını dinlemekte ve İran’ı Amerika’nın yörüngesinde dönen bir devlet değil, ona tabi bir devlet haline getirme konusunda ısrar etmektedir.

Son olarak: Devletler arasındaki egemenlik çatışmaları, genel olarak halkların, özel olarak da İslam ümmetinin üzerinde yol açtığı tüm felaketlerle birlikte devam edecektir; ta ki Allah Subhanehu ve Teala'nın vaadi ve Rasulü Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in yeryüzünde istihlaf, yani Nübüvvet Minhacı üzere Raşidi Hilafet müjdesi gerçekleşene kadar; umulur ki onun zamanı çok ama çok yaklaşmıştır. Allah’tan bize, onu görmeyi ve bizleri onun şahitleri ve sadık askerleri olmayı ikram etmesini diliyoruz.

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
Raziye Abdullah

25 Temmuz tarihi, Tunus’un sömürge döneminden bu yana yaşadığı derin krizi gözler önüne seren önemli bir dönüm noktasıdır. Diktatörlük ile demokrasi arasında gidip gelen modern ulus devlet modeli, Hilafetin yıkılmasından sonra sömürgeciliğin kurduğu düzenin bir uzantısı olduğunu kanıtlamıştır. Bu devlet, İslam’ı yönetimden ve yasamadan dışlamanın yanı sıra, sömürgeciliğin çıkarlarına ve yağmacı şirketlerine göbekten bağlanmıştır.

Hayat pahalılığı, elektrik ve su kesintileri, Yeşil Tunus’un sahip olduğu gizli hazinelere, büyük servetlere ve devasa potansiyele rağmen bu stratejik başarısızlığın birer tanığıdır. Bu zenginlikler, ülke halkının hizmetine sunulup bağımsız kararlar alınması ve kalkınmanın sağlanması için kullanılacağına, kafirlerin yağmasına terk edilmiştir.

Ey Tunus halkı! Bugün devlet başkanı ile muhalifleri arasında cereyan eden çatışma, ülkenin gerçekliğini değiştirmek veya krizlerin köklerini kurutmak üzerine değil, sadece aynı sistem içinde kimin yöneteceğine dair bir güç mücadelesidir. Bu yüzden krizler tekrarlanmış, halkın durumu kötüleşmeye devam etmiştir. Çünkü şekilleri ne olursa olsun beşerî sistemler; temel hizmetlerdeki sürekli gerilemenin yanı sıra yoksulluk, zulüm ve yolsuzluktan başka bir şey üretmemiştir. Dolayısıyla, sistemin dayandığı temeller aynı kaldığı sürece sadece yöneticilerin değiştirilmesi ülkenin gerçekliğini kesinlikle değiştirmeyecektir.

Bu anlayıştan hareketle, gerçek ve üretken değişim; ancak devrimin hedeflerine bağlı kalmakla, beşerî sistemi tüm şekilleriyle, sütunlarıyla ve sembolleriyle yıkmakla, bunun enkazı üzerinde İslam yönetimini kurmakla, devlet ve toplumu İslami akide temelinde inşa etmekle, insanların işlerini İslam şeriatına göre yönetmekle, ümmetin servetlerini geri almak ve onun iradesini özgürleştirmekle mümkündür.

Ey yeşil ülkenin halkı! Hizb-ut Tahrir / Tunus Vilayeti, İslam şeriatını uygulamak üzere Nübüvvet metodu üzere Raşidi Hilafet’i kurmak için enerjinizi seferber etmeye ve ümmeti kendi liderliği altında toplamaya çağırıyor ve Rasûlullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem’in Medine-i Münevvere’de ilk İslam devletini kurmasını örnek alarak, Tunus’u Hilafet devletinin dayanak noktası haline getirmek için güç ve kuvvet sahiplerinden nusret talep ediyor.

Allah’ın zafer ve hakimiyet vaadini yerine getirmek, Rasûl SallAllahu Aleyhi ve Sellem’in İmam Ahmed’in rivayet ettiği hadis-i şerifte geçen müjdesini gerçekleştirmek üzere, güçlü ve kuvvet ehlinden kendisine nusret verecek kimselerin hazırlayacağına konusunda Allah’a olan güveni ve inancı tamdır.

ثُمَّ تَكُونُ خِلَافَةً عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ “Sonra Nübüvvet metodu üzere Hilafet olacaktır.”

Öğrencilerin ve halkın canları pahasına iktidara gelen geçiş hükümeti, devrik Hasina rejiminin geride bıraktığı kırılgan ekonomiyi canlandırmak için etkili hiçbir adım atmamıştır. Aksine, görevden ayrılmadan önce Amerika ile zararlı bir ticaret anlaşması imzalayarak Amerika’nın ülke ekonomisi üzerinde hegemonya kurmasına izin vermiştir. Ekonomik iyileşme, enflasyonun kontrol altına alınması, istihdamın artırılması ve sosyal refahın sağlanacağı vaadinde bulunan Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) hükümeti ise 9,38 trilyon Taka tutarındaki ilk bütçesini açıklamıştır. Ancak acı olan gerçek şu ki, bu bütçede hiçbir yapısal değişiklik görülmemektedir. Sömürgeci borç tuzağı ile KDV ve vergilere dayalı sömürücü vergi sistemi aynen korunmuştur. Bu çerçevede Hizb-ut Tahrir / Bangladeş Vilayeti, 24 Temmuz 2026 Cuma günü saat 19.30’da, “Kırılgan Ekonomiyi Canlandırmak İçin Kendi Kendine Yeten İslami Bütçe Taslağı” başlıklı bir çevrim içi konferans düzenlemiş, konferans, El-Vakiye kanalında canlı olarak yayımlanmıştır.

Videonun linki: https://rumble.com/v7d6nne-national-budget-conference-blueprint-for-a-self-reliant-islamic-budget.html؟start=98

İlk konuşmacı yaptığı konuşmada şunları söylemiştir: Geçmiş bütçeler, Batılı sömürgeci kurumlar olan Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın reçetelerine göre, sömürücü kapitalist ekonomik model esas alınarak hazırlandığı için halkın beklentilerini karşılayamamıştır. Önceki bütçelerde devlet gelirlerinin temel kaynağı KDV ve vergilerdi; bugün de durum değişmemiştir. Geçmişte olduğu gibi dış borçlar, faiz yükü ve bütçe açıkları vardı; mevcut bütçede de bunların tamamı aynen devam etmektedir. Eski bütçelerde Yıllık Kalkınma Programı (ADP), Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) büyümesi ve vergi/GSYİH oranı gibi hedefler belirleniyordu. Mevcut bütçe de aynı alanlara ilişkin hedefler koymaktadır. Bu da göstermektedir ki sistem değişmemiş, yalnızca rakamlar, ödenekler ve sloganlar değişmiştir; bütçenin temel yapısı ise olduğu gibi korunmuştur.

Konuşmacı daha sonra, sömürücü kapitalist ekonomi modeli ve sömürgeci borç düzeni içine hapsedilmiş mevcut bütçenin gerçek mahiyetini ortaya koymak amacıyla şu konuları ayrıntılı biçimde ele almıştır:

- Damlama (trickle-down) ekonomi modeli ve servetin az sayıdaki kapitalistin elinde toplanması,

- Devletin sömürücü vergi sistemi,

- Borç tuzağı,

- Borç şartları ve ekonomik kölelik.

Ayrıca konuşmacı, sosyal güvenlik ağları programları ile “refah devleti” anlayışının gerçekte halkı özgürleştiren mekanizmalar değil, siyasi araçlar olduğunu da açıklamştır. Bütçede hükümet, sosyal güvenlik sektörüne önem verdiğini belirterek “Aile Kartı”, “Çiftçi Kartı”, “Sağlık Kartı” ve yerel yönetimler ile Su Geliştirme Kurulu aracılığıyla ülke genelinde yürütülen kanal kazı projeleri gibi uygulamalara yer vermiştir. Oysa bu programlar, halkın karşı karşıya bulunduğu sorunlarla kıyaslandığında son derece sınırlıdır ve temel meseleleri örtbas etmeye yönelik sonuçsuz girişimlerdir. Bir taraftan seyyar satıcılardan vergi alınırken, diğer taraftan sosyal yardım programları uygulanmaktadır. Daha da önemlisi, refah devleti anlayışı halka duyulan sevgiden doğmamıştır. Bu anlayış, kapitalist sömürünün ezdiği halk kitlelerinin öfkesini yatıştırmak amacıyla Batılı yönetici sınıfların geliştirdiği siyasi bir stratejiden ibarettir.

Konferansın ikinci konuşmacısı ise İslam iktisadının temel esaslarını ve bunlara dayalı, kendi kendine yeten bir ekonomi ile kamu refahını sağlayacak İslami bütçe taslağını sunmuştur. Kapitalist ekonomik yapının aksine, İslam ekonomisinin temel ilkelerinden biri servetin adil biçimde dağıtılmasını sağlamak ve zenginliğin az sayıdaki kapitalistin elinde tekelleşmesini önlemektir. Allah Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyuruyor:

كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنكُمْ “Ta ki içinizdeki zenginler arasında elden ele dolaşan bir devlet olmasın.” ^{[Haşr 7]}

İslam ekonomik sisteminin bir diğer temel ilkesi ise her ferdin temel ihtiyaçlarının; yiyecek, giyecek ve barınma ihtiyaçlarının karşılanmasını, ayrıca eğitim, sağlık ve güvenlik gibi temel hakların güvence altına alınmasını sağlamaktır. Rasûlullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmuştur:

لَيْسَ لِابْنِ آدَمَ حَقٌّ فِي سِوَى هَذِهِ الْخِصَالِ؛ بَيْتٌ يَسْكُنُهُ، وَثَوْبٌ يُوَارِي عَوْرَتَهُ، وَجِلْفُ الْخُبْزِ وَالْمَاءِ “Âdemoğlunun şu üç şey dışında bir hakkı yoktur: Oturacağı bir ev, avretini örtecek bir elbise ve bir parça ekmek ile su.” ^[Tirmizî] İslam ekonomik sisteminde devletin görevi yalnızca temel ihtiyaçları karşılamak değildir. Aynı zamanda vatandaşların meşru yollarla refah, izzet ve onurlu bir hayat sürebilecekleri ortamı oluşturmaktır.

Bangladeş şartlarında İslami ekonomi modeline dayalı bir bütçenin kamu refahını nasıl sağlayacağını ve ülkeyi kendi kendine yeterli bir ekonomiye nasıl dönüştüreceğini açıklayan konuşmacı şu gelir kalemlerini ayrıntılı olarak ele almıştır:

- Kamu mülkiyetinden elde edilen gelirler,

- Haraç,

- Devlete ait ağır sanayi kuruluşlarının kâr gelirleri,

- Cizye: Gayrimüslim vatandaşların can ve mal güvenliğinin sağlanması karşılığında alınan devlet geliri,

- Zekât Fonu: Servetin yeniden dağıtılmasını ve yoksulluğun azaltılmasını sağlayan etkin bir mekanizma.

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَلَكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ “O ülkelerin halkı inansalar ve sakınsalardı, elbette onların üstüne gökten ve yerden nice bereket kapıları açardık, fakat yalanladılar, biz de ettikleri yüzünden onları yakalayıverdik.” ^{[Araf 95]}

Amerika'nın Borcu, Doların Hâkimiyetinin Sonunu Mu Getiriyor?

Seksen yıldan fazla bir süredir Dolar, sadece Amerika’nın ulusal para birimi olmakla kalmamış, aynı zamanda küresel finans sisteminin omurgası haline gelmiştir. Çünkü petrol ve temel emtia ticaretinin büyük bir kısmı onun aracılığıyla fiyatlandırılmakta, merkez bankalarının rezervlerinin önemli bir oranı onunla yönetilmekte, uluslararası ödemeler onunla gerçekleştirilmekte ve küresel piyasalardaki varlıkların değeri onunla ölçülmektedir. Bu da Amerika’ya modern tarihte hiçbir ekonomik gücün sahip olmadığı olağanüstü bir ayrıcalık sağlamıştır; bu ise Dolar ve ABD Hazine tahvillerine yönelik süregelen küresel talebin gölgesinde, ona bütçe açığını finanse etme ve borçlarını kendi ulusal parasıyla ihraç etme gücünü oluşturmaktadır.

Ancak ekonomi tarihi bize, para birimlerinin hakimiyetinin sonsuz olmadığını öğretmiştir. Nitekim İngiliz Sterlini, küresel para sistemine öncülük etme konusunda Doların önüne geçmişti; ancak İngiltere İmparatorluğu’nun ekonomik ve mali gücünün gerilemesiyle birlikte bu konumunu aşamalı olarak kaybetmiştir. Sterlin’in hakimiyeti, İkinci Dünya Savaşı sonrası Doların ulaştığı düzeye ulaşmamış olsa da, deneyimler, herhangi bir para biriminin gücünün nihayetinde onun arkasında duran ekonominin sağlamlığıyla bağlantılı olarak kaldığını teyit etmektedir.

Şu ana kadar Doların yakın zamanda çökeceğine dair kesin işaretler bulunmamakta ancak Dolar, İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana tanık olmadığı zorluklarla karşı karşıyadır. ABD’nin kamu borcundaki sürekli artış, kronik bütçe açığı ve borç servisi maliyetindeki hızla artan yükseliş; evet tüm bu faktörler, giderek çok sayıdaki ülkeyi ABD Dolarına olan bağımlılık düzeylerini yeniden gözden geçirmeye sevk etmeye başlamıştır.

Uluslararası Para Fonu (IMF) verileri, Doların küresel döviz rezervleri içindeki payının, milenyumun başında (2000'lerin başında) %70'in üzerindeyken son yıllarda %57 civarına gerilediğine işaret etmektedir. Diğer tüm para birimlerinden büyük bir farkla birinci sıradaki yerini korumasına rağmen bu düşüş, merkez bankalarının rezervlerini çeşitlendirme yönündeki politikalarında aşamalı bir dönüşümü yansıtmaktadır.

Aynı doğrultuda, dünya genelindeki merkez bankaları altın alımlarını yoğunlaştırmıştır. Dünya Altın Konseyi verileri, 2022 ve 2023 yıllarının modern veri kayıtlarının tutulmaya başlanmasından bu yana en yüksek resmi altın alım seviyelerine sahne olduğunu ve bu eğilimin 2024 ile 2025 yılları boyunca da devam ettiğini göstermektedir.

Verilerin açıklaması aşağıdaki şekildedir:

- 2022: 1.082 ton (tarihi bir rekor).

- 2023: 1.037 ton (yıllık bazda ikinci en yüksek seviye).

- 2024: Yaklaşık 1.045 ton; bazı tahminlere göre rakam 1.089 tona kadar yükselmektedir.

- 2025: Yaklaşık 1.025 ton; böylece resmi alımların bin tonu aştığı üst üste dördüncü yıl olmuştur.

- 2026: İlk yarı verileri bu eğilimin devam ettiğini ortaya koymaktadır; zira ilk çeyrekte net (altın) alımlar yaklaşık 85 tona ulaşmıştır.

Bu ilgi sadece yatırım değerlendirmelerinden değil, aynı zamanda stratejik değerlendirmelerinden de kaynaklanmaktadır. Zira Batı’nın uyguladığı mali yaptırımlar, özellikle de 2022’de Rus rezervlerinin bir kısmının dondurulması birçok ülkeyi, rezervlerini çeşitlendirme ve enflasyon ile jeopolitik risklere karşı korunma isteğinin yanı sıra herhangi bir ülkenin kontrolüne tabi olmayan varlıklarını güçlendirmeye sevk etmiştir. Böylece altın, değer depolama ve finansal egemenliği koruma aracı olarak geleneksel rolünü yeniden üstlenmiştir.

Aynı zamanda BRICS grubu, geleneksel finans sisteminin en önemli zorluklarından biri olarak öne çıkmaktadır. Üye ülkeler, (BRICS’in ortaya çıkışı konusunda bazı çekinceler olsa da) aralarındaki ticarette yerel para birimlerinin kullanımını genişletip giderek artan sayıdaki işlemlerde Dolara olan bağımlılığı azaltmaya çalışmaktadır; bununla birlikte bu grup, şu ana kadar ne ortak bir para birimine ne de küresel düzeyde Dolarla rekabet edebilecek bir finansal sisteme sahip değildir.

Tüm bu gelişmelere rağmen Doların gücü sadece ABD ekonomisinin büyüklüğüne değil, aynı zamanda ABD finans piyasalarının derinliği, hazine tahvillerinin muazzam likiditesi, hukukun üstünlüğü, parasal kurumların bağımsızlığı ve Dolar cinsinden varlıklar üzerindeki küresel güveni de kapsayacak şekilde bütüncül bir sisteme dayanmaktadır. Bugüne kadar bu unsurları bir arada barındıran başka bir para birimi bulunmamaktadır.

Ancak belirleyici faktör, Amerika’nın kendi içinde kalmaya devam etmektedir. Eğer federal borçlar ekonomik büyüme oranını aşan bir hızla artmaya devam eder ve borç faizleri genel bütçenin giderek artan bir kısmını tüketirse, Dolara olan küresel güven artan bir baskıya maruz kalabilir; bu da Doların üstesinden gelen bir rakibin ortaya çıkması nedeniyle değil, aksine egemen para biriminin dayandığı finansal temellerin aşınmasının bir sonucudur.

Doların nüfuzu neden aşınabilir?

Bu süreci hızlandırabilecek bir dizi yapısal faktör bulunmakta olup bunların en öne çıkanları şunlardır:

- 38 trilyon Doları aşan kamu borcundaki sürekli genişleme, mali ve ticari açıkların devam etmesiyle birleşince, ABD’nin borçlanmaya olan bağımlılığını artırmaktadır.

- Doların jeopolitik çatışmalarda bir araç olarak kullanımının artması, bazı ülkeleri, mali yaptırımlara maruz kalma riskini azaltacak alternatifler aramaya itmiştir.

- Siyasi kutuplaşma ve borç tavanı ile kamu harcamaları konusunda tekrarlanan anlaşmazlıklar sonucunda, ABD’nin ekonomik politikalarının istikrarına olan güvenin azalması.

- Uluslararası ticarette, özellikle de gelişmekte olan ekonomiler arasında yerel para birimlerinin kullanımının genişlemesi.

Doların hâkimiyetinin gerilemesi nasıl mümkün olabilir?

Eğer bu eğilimler devam ederse, gerilemenin ani değil aşamalı olması ve aşağıdaki birkaç aşamadan geçmesi muhtemeldir:

- Küresel rezervler ve ticari işlemler içinde Doların payında kademeli bir düşüş.

- Uluslararası ticaretin düzenlenmesinde altına ve yerel para birimlerine olan bağımlılığın artması.

- Bazı bölgesel pazarlarda Yuan, Euro ve egemen destekli dijital para birimlerinin kullanımının yaygınlaşması.

- Küresel para sisteminin, neredeyse tamamen Dolara bağımlı olmak yerine kademeli olarak çoklu para birimi sistemine geçişi.

Doların tamamen çökmesi senaryosuna gelince; Amerikan ekonomisine ve onun finans kurumlarına yönelik geniş çaplı bir güven kaybını gerektirmektedir; mevcut göstergeler buna işaret etmese de, ancak mali dengesizliklerin devam etmesi bu olasılığı hem kısa hem de uzun vadede artırabilir.

Doların bir alternatifi var mı?

Şu ana kadar Doların sahip olduğu tüm unsurları barındıran tek bir alternatif bulunmamaktadır; ancak küresel sahnede birçok seçenekler öne çıkmaya çalışmaktadır ki bunların en önemlileri şunlardır:

- Euro, en yakın rakiplerden biri olmakla birlikte ama Avrupa Birliği içinde siyasi ve ekonomik zorluklarla karşı karşıya olup Dolardan da önce çökebilir.

- Çin Yuanı, dünyanın ikinci en büyük ekonomisinin ağırlığıyla desteklense de ancak sermaye hareketlerine getirilen kısıtlamalar, bu para biriminin küresel yaygınlığını sınırlamaktadır.

- Merkez bankası dijital para birimleri (CBDC'ler), Doların hakimiyetinden uzak sınır ötesi ödemeleri kolaylaştırabilir; ancak devletler tarafından benimsenmesi durumunda güvenli olmayabilir.

- İster ulusal para birimlerinin kullanımının genişletilmesi yoluyla ister ortak ödeme araçlarının geliştirilmesi yoluyla olsun BRICS grubu içindeki yeni mali düzenlemeler.

- Jeopolitik risklerin tırmanmasının gölgesinde stratejik bir varlık ve güvenli liman olarak konumunu yeniden kazanan altın.

Eğer Doların hakimiyetinin sona ermesi gerçekleşirse, bir devletin veya ittifakın alacağı siyasi bir kararın sonucu olmayacak ve bir gecede onun yerini alacak yeni bir para biriminin duyurulmasıyla da gerçekleşmeyecektir. Aksine bu durum, mali dengesizlikler yoluyla biriken, devletlerin ve yatırımcıların hesaplarını değiştiren ve Dolara olan bağımlılığı daha çoklu bir para sistemi lehine kademeli olarak gerileten uzun bir sürecin ürünü olacaktır.

Kapitalizmin yol açtığı sefalet, gerginlik, çöküşler ve mali krizlerden kurtulmanın tek yolu, kökenlere geri dönmektir; bu da zorunlu kağıt paralara (Dolar gibi) dayalı mevcut para sisteminin değiştirilip, altın ve gümüş sistemine geri dönmekle gerçekleşebilir; zira altın ve gümüş, bu sorunların çözümünü temsil etmektedir ki bu da şu yollarla gerçekleştirilebilir:

Enflasyonu ve sorumsuz harcamaları dizginlemek: Altın ve gümüşün basılması mümkün değildir; bu da devletlerin denetimsiz para oluşturma gücünü sınırlamakta, dolayısıyla enflasyonu ve aşırı kamu harcamalarını dizginlemektedir.

Uzun vadeli mali istikrar: Para biriminin değerli bir madene bağlanması, keskin dalgalanmaları önleyecek ve mali sisteme daha fazla istikrar sağlayacaktır.

Adalet ve şeffaflık: İki madeni para sistemi, paraların siyasi kararlardan bağımsız olmasını güvence altına alacaktır.

Ama madeni para sisteminin geri dönüşünü, ancak siyasi kararına sahip olan güçlü bir devlet dayatabilir ve madeni para sistemi o devletin ideolojisiyle bağlantılı olmalıdır; madeni para sisteminin ya da temeli, altın veya gümüş yahut her ikisiyle %100 oranında desteklenen vekil para kullanımını zorunlu kılan İslam'dan başka herhangi bir ideoloji yoktur. Bu nedenle İslami ekonomik sistemin, kapitalist sistemin yarattığı krizler, çöküşler, kargaşa ve istikrarsızlıklardan son derece uzak olduğunu görüyoruz.

Ey Müslümanlar; bu dünya için doğru ve köklü çözümler ideolojinizde mevcuttur; ancak bunların sahada uygulanması gerekir ve bunun uygulanmasını da ancak Hilafet Devleti gerçekleştirecektir. Bu nedenle ümmetinin akıbetinin bilincinde olan ve Allah’ın kendisine farz kıldığı hususları idrak eden her baliğ Müslümanın, İslami hayatı yeniden başlatmak ve şeriatı tatbik konumuna getirmek için Hizb-ut Tahrir ile birlikte yoluna devam etmesi gerekir ki böylece İslam’ın sancağı dalgalansın ve bizler de insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmet konumuna geri dönelim. Zira nefsimizde olanı değiştirip harekete geçmezsek, Allah da bizim gerçekliğimizi değiştirmeyecektir. Nitekim Allahu Teala şöyle buyurmuştur: إِنَّ اللّهَ لاَ يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ “Şüphesiz ki bir kavim, kendini nefsini değiştirmedikçe; Allah da onları değiştirmez.” [Rad 11]

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
Nebil Abdulkerim