
تاریخ هجری :2 ربیع الثانی 1448
تاریخ میلادی : دوشنبه، 14 سبتامبر 2026م
دفتر مطبوعاتی
ولایه سودان
دولت در اسلام نه مدنی است و نه نظامی؛ بلکه خلافت بر منهج نبوت است
(ترجمه)
در مصاحبهای با روزنامهٔ «الشروق» مصر که به تاریخ یکشنبه ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶م نشر گردید، یکی از پرسشهای که این روزنامه از جنرال یاسر العطا، معاون فرماندهٔ عمومی نیروهای مسلح سودان و رئیس ستاد ارتش، مطرح کرد این بود: «با توجه به تحولات کنونی در صحنهٔ سیاسی، که مهمترین آن گفتوگوی ملی است، آیندهٔ نهاد نظامی چه خواهد بود؟»
جنرال یاسر العطا در بخشی از پاسخ خود گفت: «...در رهبری ارتش، گروهی وجود دارد که دیدگاهشان این است: در دورهٔ نخست، رئیس دولت همان فرماندهٔ عمومی باشد، احزابی که پیروز میشوند دستگاه اجرایی را اداره کنند و در دورهٔ بعدی فرماندهٔ عمومی بازنشسته شود و سپس وارد انتخابات گردد. اما دیدگاه من این است که فرماندهٔ عمومی؛ هر کسی که نامش باشد، رئیس دولت باشد و انتخابات پارلمانی سبب تشکیل حکومت اجرایی شود که تمام صلاحیتها را برای ادارهٔ دستگاه اجرایی دولت در اختیار داشته باشد».
از خلال این پاسخ و دیگر پاسخهایی که جنرال العطا به روزنامهٔ الشروق ارائه کرده است، روشن میشود که آنان هنوز در همان چارچوبی گرفتار اند که استعمار کافر برای شیوهٔ حکومتداری در سرزمینهای ما ترسیم کرده است. سخنان او چیز تازهای ندارد؛ زیرا سودان از زمان خروج نیروهای استعمارگر انگلیس تا امروز، با نظام سرمایهداری دموکراتیک و در دو شکل آن، «دموکراسی مدنی» یا «دموکراسی نظامی» اداره شده است.
در حقیقت، نزاع میان دو شکل نظام سکولار؛ یعنی شکل مدنی و شکل نظامی، چیزی جز بازتاب کشمکشهای بینالمللی بر سر سرزمین ما نیست. سودان مانند همهٔ سرزمینهای اسلامی، دولتی وابسته و ساختهشده توسط استعمارگر است؛ دولتی که استعمار آن را ایجاد کرد تا از نگاه سیاسی، اقتصادی، نظامی و دیگر عرصهها تابع خودش باشد. از همین رو، هیچیک از این سرزمینها به پیشرفت واقعی دست نیافتند و سودان نیز با وجود داشتن عوامل نهفتهٔ رستگاری و نهضت در عقیدهٔ بزرگ اسلامی، نتوانسته است به جایگاه شایستهٔ خود برسد.
با آنکه ما مسلمان هستیم؛ به الله سبحانه وتعالی به عنوان پروردگار و به اسلام به عنوان دین ایمان داریم، اما در عمل در عرصهٔ حکومت و سیاست، عقیدهٔ کفار استعمارگر را تطبیق میکنیم؛ یعنی عقیدهٔ جدایی دین از زندگی و در نتیجه جدایی دین از حکومت و سیاست.
اسلام نظام حکمرانی، شیوهٔ انتخاب حاکم و نظامهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و دیگر نظامهای زندگی را مشخص ساخته و احکام شرعی آن را با وضاحت کامل بیان کرده است؛ چنانکه آفتاب در نیمروز روشن است.
نظام حکومت در اسلام را رسول الله صلی الله علیه وسلم مشخص ساخته و آن را خلافت راشده بر منهج نبوت بیان کرده است. آن حضرت صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«كَانَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ تَسُوسُهُمُ الأَنْبِيَاءُ، كُلَّمَا هَلَكَ نَبِيٌّ خَلَفَهُ نَبِيٌّ، وَإِنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي، وَسَتَكُونُ خُلَفَاءُ فَتَكْثُرُ»، قَالُوا: فَمَا تَأْمُرُنَا؟ قَالَ: «فُوا بِبَيْعَةِ الأَوَّلِ فَالأَوَّلِ، وَأَعْطُوهُمْ حَقَّهُمْ؛ فَإِنَّ اللَّهَ سَائِلُهُمْ عَمَّا اسْتَرْعَاهُمْ»
ترجمه: بنیاسرائیل را پیامبران سیاست و اداره میکردند؛ هرگاه پیامبری وفات میکرد، پیامبر دیگری جانشین او میشد. اما پس از من پیامبری نیست و پس از من خلفا خواهند آمد و شمارشان زیاد خواهد شد. صحابه گفتند: پس ما را به چه چیزی دستور میدهید؟ فرمودند: به بیعت نخستین پس از نخستین وفادار باشید و حق آنان را ادا کنید؛ زیرا الله سبحانه وتعالی آنان را دربارهٔ آنچه بر عهدهٔ ایشان گذاشته است، مورد پرسش قرار خواهد داد.
همچنان رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافاً كَثِيراً، فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ، فَتَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ، وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ، فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ»
ترجمه: هر کسی از شما که بعد از من زنده بماند، اختلافات زیادی خواهد دید؛ پس بر شماست که به سنت من و سنت خلفای راشدین هدایتیافته چنگ بزنید؛ آن را محکم بگیرید و با دندانهای آسیاب به آن پایبند باشید، و از امور نوپدید بپرهیزید؛ زیرا هر امر نوپدید بدعت است و هر بدعت گمراهی است.
امت اسلامی همان کسی را انتخاب میکند که بر اساس کتاب الله سبحانه وتعالی و سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم حکم نماید؛ این انتخاب از طریق بیعت شرعی صورت میگیرد. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«مَنْ بَايَعَ إِمَاماً فَأَعْطَاهُ صَفْقَةََ يَدِهِ وَثَمَرَةَ قَلْبِهِ، فَلْيُطِعْهُ مَا استَطاعَ، فَإِنْ جَاءَ آخَرُ يُنَازِعُهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَ الآخَرِ»
ترجمه: هر کسی که با امامی بیعت کند و دست خود را در دست او بگذارد و میوهٔ دل خود را به او بدهد، باید تا آنجا که توان دارد از او اطاعت کند؛ پس اگر کسی دیگر آمد و با او به نزاع پرداخت، گردن آن شخص دیگر را بزنید.
بنابراین، آنچه مورد نیاز است گفتوگوی سودانی یا گفتوگوی ملیای نیست که همان چرخهٔ نظامهای غربیِ وضعی و باطل را دوباره به حرکت آورد؛ نظامهایی که برای ما خواری، ضعف، عقبماندگی و وابستگی ذلتبار به غرب استعمارگر را به میراث گذاشتهاند.
بلکه ای جنرال! آنچه از شما خواسته میشود این است که نصرت و یاری خود را به حزبالتحریر بدهید؛ حزبی که آمادگی لازم را فراهم کرده، برای دولت خلافت یک مشروع قانون اساسی متشکل از ۱۹۱ ماده تهیه نموده است؛ موادی که از کتاب الله سبحانه وتعالی، سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم و آنچه این دو به آن رهنمایی کردهاند؛ یعنی اجماع صحابه و قیاس شرعی، استنباط شده است.
همچنان این حزب، رجال دولت و شخصیتهای توانمند برای برپایی امت، ادارهٔ امور آن بر اساس شریعت استوار الله سبحانه وتعالی و ریشهکن ساختن نفوذ استعمارگر کافر از سرزمینهای ما و همهٔ جهان آماده کرده است.
این همان چیزی است که سودان را از فروپاشی نجات میدهد؛ بلکه جهان را از تاریکی سرمایهداری و نظامهای بیرحم آن نجات خواهد داد. الله سبحانه وتعالی میفرماید:
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ﴾ [الأنفال: 24]
ترجمه: ای مومنان! فرمان الله (سبحانه وتعالی) را بپزیرید، و دستور پیامبرش را قبول کنید هنگامی که شما را به چیزی دعوت کند که به شما زندگی(مادی، معنوی، دنیوی واخروی) بخشد و بدانید که او (سبحانه و تعالی) میان انسان و دل او جدائی می اندازد (ومیتواند انسان را از رسیدن به خواستهها وآرزوهای دل باز دارد واو را بمیراند ونگذارد عمر طولانی داشته باشد که مهمترین آرزوی دل هر انسانی است)، و بدانید که همگی تان در پیشگاه او (سبحانه و تعالی) گرد آورده میشوید( و به حساب و کتابتان رسیدگی میگردد).
دفتر مطبوعاتی حزبالتحریر – ولایۀ سودان
نویسنده: إبراهيم عثمان (أبو خليل) – سخنگوی رسمی حزبالتحریر - ولایۀ سودان



