Pazartesi, 06 Cumade’s Sânî 1448 | 2026/11/16
Saat: (Medine Saati İle)
Menu
ana menü
ana menü

Ey Burhan! Bizde Olan, Rusya'nın ve Tüm Dünyanın Sahip Olduğundan Daha Büyüktür

  • Kategori Haber ve Yorum
  •   |  

Haber-Yorum

Ey Burhan! Bizde Olan, Rusya'nın ve Tüm Dünyanın Sahip Olduğundan Daha Büyüktür

Haber:

Rusya Devlet Başkanı Putin, Geçiş Dönemi Egemenlik Konseyi Başkanı ve Sudan ordusu komutanı Burhan'ı, 30 Ekim 2026 Cuma günü Kremlin'de kabul etti ve Burhan Moskova'ya, Kızıldeniz kıyısında bir serbest ekonomik bölge ve madencilik sahaları teklif etti. (Monte Carlo Doualiya, 31/10/2026)

Yorum:

Bu görüşme, gerçekte Sudan'a, Afrika'ya, hatta bizzat Rusya'ya bile hiçbir şey sunmayan bir zirve olan Burhan'ın da katıldığı üçüncü Rusya-Afrika Zirvesi'nin (geçtiğimiz 28-29 Ekim’de) sona ermesinin ardından gerçekleşti. Rusya, Ukrayna gibi bir devlete karşı bile henüz bir zafer kazanamamıştır; zira iki ülke arasındaki savaş beş yıla yaklaşmış durumda ancak birinci devlet konumundaki Amerika'nın rakibi olan Sovyetler Birliği'ni miras alan Rusya, uluslararası siyasete dair küresel bir bakış açısına sahip olmadan ve dünyaya taşıyacağı bir ideoloji olmadan uluslararası siyasette rol sahibi olmak istemektedir. Nitekim Rusya uluslararası sahnedeki varlığı geriledikten sonra kapitalist ideolojiyi benimsemeye başlamış ve böylece yağmurdan kaçarken doluya tutulmuş gibi olmuştur! Üstelik bu zirveye katılanların çoğu Afrika ülkelerinin devlet başkanları gerçekte Amerika'nın ajanlarıdır; dolayısıyla bağlılıklarının Rusya'ya dönüşeceği düşünülemez; çünkü bu zirve hiçbir şeyi değiştirmeyen bir halkla ilişkiler zirvesinden ibarettir. Her ne kadar Rusya bunu istiyor olsa da bu, bizi unutmayın biz buradayız demek içindir!

Bu zirve hakkında vardığımız sonucu teyit eden şey, Monte Carlo'nun aktardığı haberin şu son kısmıdır: “Ancak görüşme herhangi bir anlaşma imzalanmadan sona erdi.” Burhan bilse de bilmese de Sudan, zenginlikler ve imkânlara sahip olmakla birlikte her şeyden önce Müslüman Sudan halkı, doğru bir akideye dayanan büyük bir ideolojiye sahiptir ve bu ideoloji sayesinde dünyada birinci olacak bir devlet kurabilir; Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in getirmiş olduğu bu ideoloji, dünyada büyük İslam ideolojisi dışında hiçbir şeye sahip değilken, bu ideoloji sayesinde dünyaya hükmetmiş ve ardından Hilafet 13 yüzyıl boyunca dünyanın birinci devleti olmuştur; şimdi ise fırsat daha elverişlidir; zira Kapitalist sistem sendeleyip durmakta olup, Nübüvvet Minhacı üzere Raşidi Hilafet ise insanlığı kapitalizmin zulmünden ve açgözlülüğünden, İslam'ın adaletine ve merhametine kavuşturacaktır.

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi Radyosu İçin Yazan
İbrahim Osman (Ebu Halil) - Sudan

Devamını oku...

Avrupa'daki “Öfke Sonbaharı” Almanya'ya Ulaştı

  • Kategori Haber ve Yorum
  •   |  

Haber-Yorum

Avrupa'daki “Öfke Sonbaharı” Almanya'ya Ulaştı

Haber:

Almanya’nın dört bir tarafında on binlerce genç, siyasi elitlere ve yaşam koşullarına öfkeli Z Kuşağı gençlerinin öncülüğünde gerçekleşen son protesto dalgası kapsamında gösteri düzenledi. Gösteriler sırasında bazı şiddet eylemleri ve polisle çatışmalar yaşandı. (Alman Deutsche Welle, 31/10/2026)

Yorum:

Avrupa’daki 2026 sonbaharı, Arap ülkelerindeki 2010 kışına ne kadar da benziyor; gösteriler ve protestolar bir ülkeden diğerine yayılmaya başladı; Fransa’daki, öğrenci protestolarından iktidara ve seçkinlere karşı bir ayaklanmaya dönüşen olaylardan, Belçika, İtalya ve İspanya’ya uzanan bu dalga, şimdi de bir sonraki durağı olan Almanya’ya ulaştı.

Z Kuşağı olarak adlandırılan, yani gençlerden ve internet neslinden oluşan kuşak, tıpkı Tunus, Mısır, Suriye ve Arap Baharı’nın yaşandığı diğer ülkelerde ön saflarda yer aldığı gibi Avrupa sahnesinde de ön saflarda yer almıştır; nitekim Batı'nın entrikaları Arap Baharı'nı, hem kendi koşullarına hem de Batı ajanlarının yönettiği ülkelerinin koşullarına karşı ayaklanan masumların başlarına kurşunlar ve patlayıcı variller yağdıran ağır bir kışa dönüştürmeyi başardıktan sonra, Batı kendisinden öncekilerden daha kötü yöneticileri yeniden iktidara getirmeyi başarmıştır.

Bugün sihir, sihirbazın aleyhine dönmüştür; zira öfke dalgaları Avrupa’yı boydan boya sarmaya başlamıştır; nitekim öfke dalgalarının bazıları Fransa’da olduğu gibi şiddetliydi ve tutuklamalar, yangınlar ve bir miktar kan dökülmesi sahneleri, Avrupa hükümetlerinin Müslümanlar arasında meydana gelmesini sağlamak için uğraş verdiği sahneleri akla getirdi.

Bugün artık sabır taşı çatladı; zira özellikle Fransa, Almanya ve İngiltere başta olmak üzere Avrupa hükümetlerinin hazineleri, Ukrayna'daki savaş, İran'a yönelik savaşın ardından enerji fiyatlarının yükselmesi ve Çin'le ekonomik rekabetin kızışması nedeniyle iflas etmiş durumda olup protestocuların taleplerini karşılayamamaktadır; ancak Avrupalı gençler demokrasi oyununun artık ihtiyacı karşılamadığını idrak etmeye başlamıştır; peki bu Avrupalılara, "Aydınlanma" dedikleri karanlık sistemin yerine hidayet, adalet ve nur yolunu kim getirecek? Oysa bu karanlık sistem ifşa olmuştur; yani soykırım, savaşlar, diktatörlüklere destek ve avretini örten kıza karşı savaş, hatta insanların Allah'ın insanlar için istediği nur ve hidayete ermesinden korkulduğu için İslami olan her şeye karşı bir savaş olduğu ifşa olmuştur!

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
Bilal Et-Temimi

Devamını oku...

Mekke İttifakı'nın Tahran Ziyareti

  • Kategori Haber ve Yorum
  •   |  

Haber-Yorum

Mekke İttifakı'nın Tahran Ziyareti
Askerî Tırmanışı Kontrol Altına Alma Politikası mı, Yoksa Kucaklama Politikası mı?!

Haber:

Bölgede gerilimi düşürme çabaları kapsamında İran'ın başkenti Tahran'da Mekke Ortak Savunma Anlaşması ülkelerinden yetkililer ile İranlı yetkililerin katıldığı dörtlü toplantı 26/10/2026 Pazartesi günü sona erdi. Toplantının sonuç bildirisine göre; Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve İran, bölgesel barış ve güvenliğin desteklenmesi amacıyla, bölgesel barış ve güvenlik meselelerini kapsayacak şekilde aralarındaki iş birliğini güçlendirmek için istişareleri sürdürme konusunda anlaştı. (El Cezire)

Yorum:

Mekke İttifakı'nın Tahran ziyareti, Amerika'nın tehditlerini tırmandırmasına, siyasetçilerinin saldırıları tırmandırma açıklamalarına ve sabah akşam dinmeyen günlük feryadına rağmen gerçekleşiyor.

Daha önceki arabulucuların girişimlerine ve bu ziyaretten önce yapılan anlaşmalara rağmen ABD, İran’a karşı yürüttüğü savaşta içine düştüğü çıkmazdan kurtulmak için başkalarından yardım dilenir bir hale gelmiştir; zira uluslararası olarak belirleyici konumda olan hegemon ve zorba Amerika, İran’a karşı yürüttüğü savaşın, Hürmüz Boğazı meselesinin, Orta Doğu’daki çatışmaların ve ekonomik, uluslararası, bölgesel ve yerel krizlerin geride bıraktığı ve ortaya çıkardığı sonuçlarla başa çıkmada kendisine yardım edecek birini istemektedir. Bütün bunlar, Amerika’nın İran’ı boyun eğdirmek ve uzlaşmaz tutumundan vazgeçirmek istediğine işaret etmektedir; nitekim baskılar, Rusya gibi çıkarları olan ülkeler tarafından uygulanmakta olup Dışişleri Bakanı Lavrov'un Tahran ziyareti, İran'ın diplomatik çözümlere yeniden dönmesinde etkin bir rol oynamıştır. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın, savaş ve barış halinin sona erdirilmesi gerekir şeklindeki açıklaması da bu çerçevede değerlendirilebilir; peki Amerika ve kâfir Batı Ortadoğu halklarından neden korkuyor? Çünkü devam eden gerilimlerin, krizlerin, çatışmaların ve Yahudi varlığının Filistin'deki halkımıza karşı işlediği günlük cinayetlerin, halkını yerinden etmesinin, evleri yıkmasının ve tutuklamaların şiddeti artmıştır. Bölge halkları, yöneticilerinin Müslümanların ülkelerine karşı işbirliği yapmaları ve Amerika'nın Körfez ülkelerini koruma aldatmacasının açığa çıkması nedeniyle yöneticilerine olan güvenlerini kaybetmiştir; nitekim Amerika, Körfez ülkelerine askeri üslerini yerleştirerek Körfez ülkeleri üzerindeki nüfuzunu genişletmişti ancak bu ülkeleri askeri saldırılardan koruyamamıştır; bütün bunlara rağmen Amerika, içeride ve dışarıda gerçek bir kriz yaşamakta ve uluslararası sahadaki kontrolünü kaybetmemek için büyük bir çaba göstermektedir.

Aynı şekilde Sykes-Picot Anlaşması'nın getirdiği rejimlerin başarısızlığı, ardından bölgedeki rejimlere alternatif bir sistem olarak demokrasinin ve bu ülkelerin kurumlarında büyük çaplı yolsuzluklar üreten fikirlerinin propagandasının yapılması; bunların, yani Müslüman ülkelerin ne yöneticileri ne de Amerika ile imzalanan anlaşmalar uyarınca onları koruduğunu iddia edenler tarafından korunmaması, Müslüman ülkelerin zenginliklerinin önüne gelen herkesin yağmasına açık hale gelmesi; evet bunlara göre Müslüman halklar için, Batı hegemonyasının politikaları ve sadece Müslümanları değil, aksine tüm insanlığı her alanda kasıp kavuran o kirli yamalı çözümleri altında aşağılanan izzet ve onurlarını geri kazanmak amacıyla hayatın tüm alanlarında İslam ile hükmeden adil bir Sultanın gölgesi altında İslam’ı devlet ve toplumda bir yaşam biçimi haline getirmede kaçınılmaz bir sistem olarak İslam’dan başka bir şey kalmamıştır. Nitekim Allahu Teala şöyle buyurmuştur: فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدًى فَمَن تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ "Eğer benden size bir hidayet gelir de her kim hidayetime tâbi olursa onlar için herhangi bir korku yoktur ve onlar üzüntü çekmezler." [Bakara 38]

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
Abdullah Mustafa – Irak

Devamını oku...

Amerika Cenevre Toplantısında Avrupa'nın Sudan'a Yönelik Planlarını Boşa Çıkarıyor

  • Kategori Makaleler
  •   |  

Amerika Cenevre Toplantısında Avrupa'nın Sudan'a Yönelik Planlarını Boşa Çıkarıyor

Sudan'daki barış girişimlerini koordine etmek amacıyla düzenlenen 6. Danışma Toplantısı, 21 Ekim 2026 Çarşamba günü Cenevre'de sona erdi ancak ortak bir sonuç bildirisi yayımlanmadı veya ateşkes anlaşması ilan edilmedi. Toplantıya 21 ülkeden ve 5 uluslararası kuruluştan temsilciler katıldı ve görüşmeler üç ana başlık üzerine odaklandı: Gerilimin azaltılması ile güvenlik düzenlemeleri, siyasi süreç ve savaşın bölgesel yansımaları. (Sky News Arabia, 21 Ekim 2026)

Sonuç tavsiyelerine ulaşılamamış olmasına rağmen Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin Sudan Özel Temsilcisi Haavisto, konferans marjında Dörtlü ve Beşli Mekanizma arasında yoğun toplantıların yapıldığını belirtti ve toplantıların öneminin bir ateşkes ve anlaşmaya varmayı amaçlayan çabalar ile Sudan'da yönetimin geleceği ve geçiş dönemiyle ilgili siyasi çalışmalar arasında bağlantı kurmakta yattığına işaret etti. Haavisto'nun konuşması ve bu toplantılar; Havisto'nun açılış konuşmasında Sudan halkının seslerinin müzakerelere yön vermesi gerektiğini ve özlemlerinin ilerlememizin boyutunu mukayese ettiğimiz ölçüt olarak kalması gerektiğini söylemesine rağmen, uluslararası güçler arasında Sudan savaşı meselesine ilişkin uluslararası bir çatışma ve görüş ayrılığı olduğunu göstermektedir. Sömürgeci Avrupalı atalarını ve onların izinden gittiklerini unuttuğumuzu sanıyor; Cenevre Konferansı bu uluslararası çatışmanın bir kanıtıdır.

Bunu teyit eden husus ise; çatışmanın tarafları olan Sudan Ordusu ve Hızlı Destek Milisleri'nin bu toplantılara davet edilmemiş olmasıdır; zira Haavisto şunları ifade etmiştir; Cenevre toplantıları, Sudan'daki çatışmanın çözümüne yönelik çabalara katılan uluslararası ve bölgesel tarafları bir araya getiren önemli bir koordinasyon mekanizması oluşturmakta ama müzakerelerine Sudan hükümeti veya Hızlı Destek Kuvvetleri dahil edilmemektedir.

Sudan savaşı hakikatinde İngiltere ile Amerika arasındaki uluslararası bir çatışmadır; zira Sudan savaşında timsah gözyaşları döken İngiltere, geçmişte onu sömürgeleştirmiş ve sömürgeciliğini siyasi güçler üzerinde yoğunlaştırmıştır; ardından Amerika geldi ve nüfuzunu askerler aracılığıyla yoğunlaştırdı; böylece aralarındaki çatışma, kendi araçları yoluyla olmaya başladı.

Trump'ın Orta Doğu ve Kuzey Afrika Danışmanı Massad Boulos'un dilinden şu ifadeler aktarıldı: “Kalıcı bir ateşkese yol açacak insani bir ateşkes için Dörtlü ile birlikte çaba gösteriyoruz.” (El Şark Kanalı, 24/10/2026). Boulos'un somut adımlar atmadan sürekli dile getirdiği bu ateşkes, Amerika'nın Sudan'daki savaş dosyasını elinde tutan tek taraf olarak kalmaya devam etmesi ve Avrupa ile ajanlarını devre dışı bırakması için başvurduğu bir oyalama taktiğidir. Bu nedenle Amerika, savaşın ilk günlerinden beri siyasi çözüm olmaksızın ateşkes meselesini dile getirip durdu; çünkü savaşı körükleyen bizzat kendisidir; nitekim Amerika'nın Afrika işlerinden sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Molly Phee Hemedti ve siyasi süreç sözcüsü Halid Ömer Yusuf ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. (Molly, hem Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı ve Hızlı Destek Kuvvetleri Komutanı "Hemedti"yi hem de siyasi süreç sözcüsü Halid Ömer’i, Egemenlik Konseyi Başkanı ve ordu komutanı Burhan’ı aramasından günler sonra telefonla aradı... Sudan Tribune, 6/4/2023); ayrıca Arabic Post, 19/4/2023 tarihinde internet sitesinde, ABD'nin New York Times gazetesinden aktardığı, 15/4/2023 tarihindeki ilk çatışma saatlerine ilişkin en yeni bilgileri yayımladı; (14 Nisan/Cuma gecesi, iki taraf yani "Burhan ve Hemedti" arasında yabancı elçilerin katılımıyla bir müzakere oturumu gerçekleşti; bu sırada vaatlerde bulunuldu ve tavizler koparıldı; ardından üst düzey askeri komutanlardan birinin evinde birlikte akşam yemeği yediler...). Bunun ardından, 15 Nisan 2023 Cumartesi günü, ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında aniden şiddetli çatışmalar patlak verdi.

Bütün bunlar, Avrupa ile olan savaşı, çatışma ve ateşkes konusunu kendisinin yönettiği bir sahaya taşımak için savaşı körükleyenin Amerika olduğunu göstermektedir; zira Cidde Platformu, Dörtlü ve Beşli Mekanizmalar ve son olarak Boulos'un 20 Haziran'da ilan ettiği ateşkes; hakikatinde Amerika'nın Darfur'u Sudan'dan ayırmaya yönelik planına hizmet etmektedir. Yani Amerika'nın şimdiye kadar sunduğu planlar iki şeyi hedeflemektedir: Birincisi; Hızlı Destek Kuvvetleri'ni, müzakere masasına oturabilecek idari bir yapıya ve siyasi bir programa sahip olan paralel bir siyasi varlık olarak göstermek. İkincisi; Amerika’nın, sunduğu ateşkes anlaşmaları aracılığıyla ordunun Darfur'u yeniden ele geçirmesinin önünü tamamen kapatmayı ve Hemedti'nin oradaki kontrolünü pekiştirmeyi hedeflemesidir. Bu nedenle ister bizzat Massad Boulos isterse Dörtlü Komite aracılığıyla olsun Amerika'nın sunduğu ateşkes önerilerine bu açıdan bakmak gerekir; yani Darfur'un ayrılmasının tamamlanmasına yönelik aşamalı hazırlık ve müzakere konusunun diğer çatışma bölgeleriyle ilişkilendirilmesi gerekir. Güney Sudan'ı ayırmak için zaman kazandığı gibi, burada da aynısını yapıyor! Öneride Sudan'daki insani krizden söz edilmesi Amerika'yı hiç ilgilendirmiyor; Avrupa ülkeleri ise Sudan'daki savaş meselesinin siyasi çözümde yattığını, yani savaşın durdurulmasını siyasi sürece bağlamayı düşünüyor ki bu, Amerika'nın istemediği bir şeydir.

Bu nedenle 6. Cenevre Görüşmelerinin, Amerika'nın Boulos Planı tarafından yutulduğunu ve Avrupa’nın ise eli boş döndüğünü görüyoruz. Burhan ve Hemedti'nin bu ateşkesi onaylamasına rağmen Massad Boulos ateşkes konusunda ciddi değildir. Nitekim Burhan'ın danışmanı Amjad Farid, Boulos'un ateşkes hakkındaki açıklamaları üzerindeki incir yaprağını kaldırmıştır: Sudan hükümeti insani ateşkes önerisini memnuniyetle karşılamış ve bunun uygulanmasına yönelik pratik düzenlemeleri görüşmek üzere teknik istişareler çağrısında bulunmuştur; buna rağmen Massad Boulos’un Sudan'a yönelik talebini şu sözlerle sürdürmüştür: Boulos ateşkesin teknik ayrıntılarına ilişkin herhangi bir tartışmadan kaçınıyor; sanki talebi tekrarlamak başlı başına bir ilerlemeymiş gibi. Görünen o ki Boulos, Sudan meselesini Sudanlılar dışında hemen hemen herkesle görüştüğünü ve Sudan topraklarına hiç ayak basmadığını göz ardı ediyor. Eğer Boulos, insani ateşkesi gündeme getirme konusunda ciddi olsaydı; operasyonel bir plan, önerilen bir takvim ve ateşkes sonrası için bir vizyon sunardı. (El Şark Kanalı, 21/10/2026).

Sudan meselesinin uluslararası açıdan, ülke halkı ile sömürgeci devletler arasında bir çatışma meselesi olması gerekmektedir. Tıpkı bizzat Amerika'nın sömürgeciyi kovarak Amerika Birleşik Devletleri'ni kurduğu zaman olduğu gibi; yine tıpkı Çin'in İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra sömürgeci Japon’u ve yabancı nüfuzunu kovarak dünyada saygın bir konuma sahip komünist bir devlet tesis ettiği zaman olduğu gibi. Her sömürgeleştirilmiş ülkede olduğu gibi, yabancı nüfuzundan kurtulması ve kendi davası olan ve uluslararası alanda ağırlık taşıyan bir devlet kurması için ona da uluslararası ve yerel imkânlar sunulmuştur; ancak ne yazık ki ülkemizin davası için durum böyle değildir. Ülkenin meselesi, Amerika ile İngiltere arasında sömürgecilik ve nüfuz uğruna yaşanan keskin bir çatışmadan ibarettir; çünkü onlar, her zaman ülke halkının gerçekleri olduğu gibi kavramasını ve ülke halkının sömürgecilik kutusunun dışında özgürleşmeyi ve kurtulmayı düşünmesini engelleyen kısıtlamalar koymaya ve yalanlardan bir çit örmeye çalışmaktadırlar.

Sömürgecilikten kurtuluş ancak bir fikirle mümkündür; bizler yüzyıllar boyunca dünyaya egemen olmuş büyük bir ümmetin parçası olarak İslam akidesini benimsiyoruz; o halde ülkemizin sömürgeci devletlerin çatışma sahası olmasını nasıl kabul edebiliriz?! Asıl olan, çatışmanın bizimle sömürgeciler arasında olması ve bu sömürgecilikten kurtulmak ve ülkemizin birliğiyle oynayanların elini koparacak ve bizi sömürgeciliğin zincirlerinden kurtaracak Nübüvvet Minhacı üzere Raşidi Hilafeti kurarak İslami hayatı yeniden başlatmak için ciddi şekilde çalışmamızdır.

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
İbrahim Müşerref - Sudan

Devamını oku...

El-Vakiye TV: Doğu'nun Servetlerini Silip Süpürdüler, Sonra da Çıkıp "Suçlu Müslümanlar!" Dediler

  • Kategori El Vakiye TV
  •   |  
El-Vakiye TV:
Doğu'nun Servetlerini Silip Süpürdüler, Sonra da Çıkıp "Suçlu Müslümanlar!" Dediler

Mübarek Toprak (Filistin) Hizb-ut Tahrir Üyesi Şeyh Yusuf Muhareze’nin (Ebu Humam) Cuma Hutbesinden Bir Kesit

Yapım: El Vakiye TV Medya Prodüksiyonu
H. 17 Cumade'l Ûla 1448 - M. 28 Ekim 2026

Devamını oku...

Türkiye-Libya Deniz Anlaşması: Sınırların Belirlenmesinden Güç Dengelerinin Yeniden Şekillenmesine

  • Kategori Makaleler
  •   |  

Türkiye-Libya Deniz Anlaşması: Sınırların Belirlenmesinden Güç Dengelerinin Yeniden Şekillenmesine

Türkiye İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın'ın Libya'ya gerçekleştirdiği ardı ardına ziyaretler ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Trablus ile Bingazi arasındaki mekik dokumaları, savaşın bitkin düşürdüğü bir ülkedeki sıradan diplomatik hareketlilikten ibaret değildir. Zira 2019 yılında Trablus hükümetinin düşmesini engellemek için askeri müdahalede bulunan Türkiye, bugün doğu Libya'ya kadar uzanan ve siyaset, güvenlik, enerji ve yatırımı bir araya getiren bir ilişkiler ağı inşa etmeye çalışmaktadır. Bu dönüşüm, Türkiye'nin sadece Libya'daki uzlaşmanın bir tarafı olmak istemediğine, aksine kurallarının şekillendirilmesinde temel bir ortak olmak istediğine işaret etmektedir.

Kalın'ın Ağustos 2025'te Bingazi'ye yaptığı ziyaret ve Halife Hafter ile oğulları Saddam ve Belkasım'la yaptığı görüşmeleri, ilişkilerin yeni bir aşamaya geçtiğini ortaya koymaktadır. Ardından Haziran 2026'da Saddam Hafter ile yeniden bir araya gelmesi, Türkiye'nin ülkenin hem doğusundaki hem de batısındaki siyasi ve askeri kurumlarla eş zamanlı olarak başlattığı diplomatik açılımla paralel bir şekilde gerçekleşmiştir. Bu sürecin enerji ve askeri iş birliği dosyalarındaki yakınlaşmayla ve Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisinin, Ekim 2026'da Serrac hükümetiyle 2019 yılında Türkiye ile imzaladığı deniz anlaşmasını onaylamasıyla aynı zamana denk gelmesi bir tesadüf değildi ve bu anlaşmayı reddeden Avrupa’nın tutumlarına açık bir meydan okumaydı. (Reuters, 20 Ekim 2026).

Birincisi: Deniz Konumu... Libya'dan Doğu Akdeniz'e

Libya; Akdeniz'in güney kıyısında, Yunanistan ve İtalya'nın karşısında, Kuzey Afrika'yı Avrupa'ya bağlayan ticaret ve enerji yollarının hemen yanı başında son derece önemli bir konuma sahiptir. İşte bu noktada Türkiye-Libya deniz anlaşması önem kazanmaktadır; zira bu anlaşma, Türkiye ile Libya kıyılarını birbirine bağlayan ve Yunanistan, Kıbrıs ve Mısır’ın kurduğu düzenlemeler karşısında Ankara’nın konumunu güçlendiren Türkiye’nin deniz alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin yaklaşımını pekiştirmeyi amaçlamaktadır.

Mesele sadece harita üzerindeki çizgilerle ilgili değildir; aksine bunun doğurabileceği petrol ve gaz arama haklarıyla, denizdeki nüfuz alanlarıyla ve Avrupa'ya enerji sevkiyatı projelerini etkileme kapasitesiyle de ilgilidir. Bu nedenle Türkiye'nin Doğu Libya'nın anlaşmaya onay vermesini kazanma çabası, anlaşmayı zaten imzalamış olan Trablus hükümetinin ötesine geçen stratejik bir kazanımı pekiştirme çerçevesinde yer almaktadır. (Doğu Araştırmaları Merkezi, Aralık 2025).

İkinci olarak: Enerji ve ekonomi... Siyasi nüfuzun kalıcı çıkarlara dönüştürülmesi

Tek başına askerî güç uzun vadeli nüfuzu garanti edemez; bu nedenle Türkiye güvenlik varlığını Libya devletinin geleceğinden ayrılması zor olan ekonomik çıkarlarla ilişkilendirmeye çalışmaktadır. Şubat 2026’da Türk Petrol Şirketi, İspanyol Repsol ve Macar MOL ile ortaklık içinde, Bingazi'nin kuzeybatısında bulunan ve on bin kilometrekareden fazla bir alanı kapsayan Libya deniz bölgesinde arama haklarını kazanmıştır. Haziran 2026'da ise konsorsiyum-katılım ortakları arasında, arama aşamasına geçilmesi amacıyla bir üretim paylaşım anlaşması imzalanmıştır.

Enerjinin yanı sıra Türk şirketleri, inşaat, havalimanları, yollar, hastaneler ve konut alanlarında da geniş bir deneyime sahip olup, ekonomik varlığı uzun süre ülkenin batısıyla bağlantılı olmasının ardından yeniden imar sözleşmelerini geri kazanmayı ve Doğu Libya'da genişlemeyi arzulamaktadır. Hafter ailesi ve doğudaki kurumlarla yakınlaşma, Türk şirketlerine yeni fırsatlar sunarken, Libya makamları ise şehirleri ve altyapıyı yeniden inşa etmek için finansmana, uzmanlığa ve müteahhitlere ihtiyaç duymaktadır.

Böylece ekonomik çıkarların güç kartlarıyla pekiştiği ve güvenlik ortaklıkların mali değerlerini aşan stratejik kazanımlara dönüştüğü karşılıklı bir döngü içinde, güvenlik nüfuzu ekonomik çıkarların kapısına dönüşmekte ve yatırımlar siyasi nüfuzu pekiştirme araçları haline gelmektedir.

Üçüncüsü: Güvenlik ve savunma... Askeri üslerden Libya'daki dengelerinin yeniden şekillendirilmesine

Güvenlik, Türk stratejisinin en hassas halkasını oluşturmaktadır. Nitekim Ankara; Trablus hükümetiyle yaptığı mutabakatlar uyarınca, en öne çıkanları Vatiyye Hava Üssü ve Misrata hava ve deniz tesislerinin yanı sıra eğitim merkezleri olmak üzere Libya'daki önemli noktalarda askeri ve eğitim amaçlı bir varlık tesis etmiştir. Ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisi, Aralık 2025’te Libya’da asker konuşlandırma yetkisinin süresini iki yıl daha uzatarak 2028’e kadar uzatmıştır. Hatta Türkiye Milli Savunma Bakanlığı Nisan 2026'da eğitim, danışmanlık ve teknik destek programlarının devam ettiğini duyurmuş ve 23 binden fazla Libyalı askerin Türkiye ve Libya'da eğitim aldığını söylemişti.

Ancak en önemli dönüşüm, Türk varlığının batıda devam etmesinde değil, doğuda Hafter güçleriyle iş birliği kanallarının açılmasında yatmaktadır. Zira Kalın tarafından Bingazi şehrine Ağustos 2025 yılında gerçekleştirilen ziyarete, bir Türk savaş gemisinin ziyareti ve ortak deniz tatbikatlarının gerçekleştirilmesi eşlik etmiş, ardından askeri ve güvenlik görüşmeleri devam etmiştir. Temmuz 2026'daki raporlar; Ankara ile Doğu Libya arasında orada yeni Türk üsleri kurulmasına yönelik nihai bir anlaşma ilan edilmemiş olsa da, askeri tesislerin ve gözetleme sistemlerinin geliştirilmesi ile doğudan subayların eğitilmesinin görüşüldüğüne işaret etmektedir. (El Cezire, 20 Temmuz 2026).

Bununla birlikte askeri iş birliği, eğitim ve savunma danışmanlığı alanlarının genişletilmesi, Ankara'ya, adı Libya çatışmasının önceki aşamalarında hizmetlerinden yararlanıldığına dair raporlarla ilişkilendirilen Türk savunma danışmanlık şirketi SADAT gibi özel şirketlerin yardımına başvurmak zorunda kalmadan Libya'daki güvenlik kurumlarını ve güç dengelerini yeniden şekillendirmede etkili araçlar sunmaktadır. Doğu ve Batı ile yakınlaşma devam ederse, Türkiye kendisini her iki tarafla iletişim kurabilecek ve ordunun birleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri etkileyebilecek bir konumda bulabilir.

Dördüncüsü: Bölgesel nüfuz... Türkiye, Avrupa, Kuzey Afrika ve Doğu Akdeniz arasında

Libya, Türkiye'ye, Kuzey Afrika'da stratejik bir derinlik ve sınırlarının ötesindeki dosyalarda etki kurabileceği bir platform sunmaktadır. Bir yandan Ankara, deniz konumunu ve Libya ile ilişkilerini enerji, denizcilik ve göç konusundaki Avrupa ile müzakerelerde kullanabilir. Diğer yandan da askeri ve ekonomik varlığı; Libya dosyasında rolü gerileyen Mısır ile iç içe geçmiş rekabet ve iş birliğinin devam etmesiyle birlikte, Rus ve Avrupa nüfuzuyla rekabet edebilme imkânı tanımaktadır.

Ayrıca Türkiye bir NATO üyesidir ancak bağımsız hareket etmesine geniş bir manevra alanı tanıyan bir dış politika izlemektedir. Zira Türkiye, ABD ile en önemli dosyalarda iş birliği yapmakta, bazı sahalarda Rusya ile rekabet etmekte ve başka alanlarda da onunla müzakere etmektedir. Bundan dolayı Libya, sadece Türkiye ile Avrupa arasındaki bir çatışma alanı değil, çok sayıda güçlerinin çıkarlarının kesiştiği bir alan haline gelmiştir.

Tunus ve Cezayir'e gelince; onlar açısından zorluk, Libya'daki dönüşümlerin etkin bir Mağrip katılımı olmaksızın dışarıdan şekillendirilen güvenlik ve ekonomik düzenlemelere dönüşmemesidir. Özellikle Tunus açısından; Libya'nın istikrarı, sınır güvenliği, ticaret, insanların hareketliliği ve Orta Akdeniz'deki güç dengeleri, onun çıkarlarını doğrudan etkileyen meselelerdir. Ancak bu dönüşümlerin derinliğini anlamak, siyaseti belirlemek, egemenliği korumak ve ümmetin coğrafi konumuna ve stratejik derinliğine yatırım yapmak için İslami düşünceyi yeniden gündeme getirmeyi gerektirmektedir.

Libya'nın birleşmesi mi, yoksa ümmetin birleşmesi mi?

Görünen o ki mevcut haliyle Türkiye; doğal kucağına (İslami havzasına) dönmeksizin, siyasi ve ekonomik çıkarlarına hizmet etmesi adına Osmanlı mirasını ve laiklik kılıfını istismar etmekte ısrarcı olmaktadır. Libya'yı birleştirme sloganının arkasına gizlenen Türkiye'nin hamleleri, uzun vadeli nüfuzunu pekiştirmeye yönelik kapsamlı bir stratejiyi ortaya koymaktadır; bu stratejide, Ankara'nın bölgesel çıkarlarını gerçekleştirmek için deniz konumunu, enerjiyi, ekonomik yatırımları ve askeri varlığını kullanmaktadır.

Ancak İslami Mağrip ülkelerinin önündeki en derin meydan okuma sadece dış güçlerle rekabet etmek değildir; aksine ümmetin enerjilerini seferber eden, kaynaklarını birleştiren ve stratejik derinliğini İslam ümmetinin akidesinden kaynaklanan bir nizam inşa etmek için kullanan kapsayıcı İslami hadarat projesi aracılığıyla onların dengelerinin bağımlı olmaktan kurtulup inisiyatifi eline alan bir konuma geçmesidir. Dolayısıyla Mağrib coğrafyası, yabancı çıkarların kesiştiği bir arena olarak kalmak yerine, bağımsız iradeyi yeniden kazanmanın ve geleceği inşa etmenin bir üssü haline gelebilir. İşte burada Kuzey Afrika ülkeleri, Doğu ve Batı güçlerinin göz diktiği bir hedef olmaz, aksine Türkiye ile tarih, medeniyet ve İslam bağlarını ortak bir mirastan, Allah Subhanehu’nun vaadi ve Rasulü Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in Nübüvvet Minhacı üzere Raşidi Hilafet müjdesinin gerçekleştiği etkin bir kalkınma projesine dönüştürmek için bir fırsat olur. وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللَّهِ “O gün Allah’ın zafer vermesiyle müminler sevinecektir.” [Rum 4-5]

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
Müh. Visam Atraş

Devamını oku...
Bu RSS beslemesine abone ol

SİTE BÖLÜMLERİ

BAĞLANTILAR

BATI

İSLAMİ BELDELER

İSLAMİ BELDELER