(ترجمه)
ریکس تیلرسون وزیر خارجه امریکا، سفر هدفمندانه خود را به چندین کشور عربی و آسیایی اعلام کرد، که از خلال این سفرها، سیاست خارجی را که ادارۀ ترامپ برای این کشورها مدنظر دارد، برملا گردیده و مبین مداخله آشکارا و تحمیل پلان امریکا بر این کشورها میباشد. با پیگیری موقف و اظهاراتِ تیلرسون درین سفر، استراتیژی آشکارای وی چنین واضح میگردد.
اولاً در خصوص بحران خلیج، چنین بر میآید که برای تداوم زمانهی نامحدود موقف امریکا و مصروف ساختن منطقه با خودش است، تا با وسیله آن ازین کشورها زیاده ستانی خود را ادامه داده و تأثیر نفوذ قطر را کم ساخته و به امور داخلی خودش مصروفاش سازد، تا قطر نتواند به همکاری انگلیس سیاستهای امریکا را به چالش بکشد، به خصوص در مناطق جنجالی؛ مانند: لیبیا، دارفور سودان وغیره. امر مهم برای امریکا این است تا تمام این کشورها در جنگ با اسلام همکاری نمایند؛ نه حل بحران. تیلرسون در پایان سفرش گفت: «تمام شرکای ما در خلیج تلاشهای جدید خود را برای مبارزه با "تروریزم" به خرچ میدهند.» وی تأکید کرد: «برعلاوه تبادل معلومات این همکاریها به حد هماهنگی و همکاری خواهد رسید.»
این در حالی است که تیلرسون قبل از سفرش، در گفتگویی با روزنامه بلومبرگ امریکایی حل بحران خاورمیانه را پیشبینی کرده و این مسئولیت را به دوش چهار کشور محوری(سعودی، امارات، بحرین و مصر) انداخته، گفت: «مسئولیت بدوش چهار کشور است و درین خصوص قطر آماده با گفتگو است.» هدر نائورت سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفت: «تیلرسون کشورها را بر گفتگو تشویق مینماید.» و سپس گفت: «ما آنها را بر انجام کاریکه نمیخواهند، مجبور نمیکنیم.»
زمانیکه تیلرسون به سعودی رسید، بر موقف سابقه خود چنین تأکید کرد: «بعد از نشستهای متعدد در ریاض برای حل بحران خلیج گزینهای جزء گفتگوی نیافتم و واشنگتن راهحل گفتگو را بر طرفیکه آماده نیست، تحمیل نمیکند.» وی حتی ادعاء کرد که واشنگتن توان تحمیل حل بحران را هم ندارد. تیلرسون در ضمن تعلیق "مصالحه" برای تحقق دو امر مهم تلاش ورزید:
نخست: سرازير كردن سرمایه سعودی پس از انتهای جنگ داعش برای ترمیم مخروبههای عراق بعد از تشکیل یک کمیسیون سیاسی بین سعودی و عراق که سیاست امریکا را تطبیق خواهد نمود. تیلرسون سعودی را تشویق کرد تا در آبادی عراق سهیم گردد. وی گفت: «عراقیها خواهان اقتصاد آرام و پایدار اند و میخواهند امکانات وطن خویش را برای حل احتیاجات خود ترقی دهند.» درین خصوص تیلرسون جریان ملاقات ملک سلمان و حیدر عبادی نخست وزیر عراق را در ریاض سرپرستی کرده و هرسه تن در اولین جلسه هماهنگی سعودی و عراق اشتراک کرده و سعودی را پس از تأسیس شورای هماهنگی، گشایش مرز جنوبی خود به عراق و صدور کالاهای تجارتی و انتقال نفت و گاز را وعده داد.
دوم: از طرف دیگر تیلرسون از ملیشههای عراقیکه از ایران کمک دریافت میکنند، خواست تا به وطن خویش برگشته، و بیگانهگان را از سرزمین خود خارج سازند تا وطن خود را آباد نمایند و با این طریق میخواهد یک حالت تشنج را در روابط سعودی و ایران همیشه نگهدارد تا منافع امریکا از طریق خلیج تأمین گردیده و ایران را یک درد سر برای کشورهای خلیج ساخته و آله فشاری برای اروپاییان باشد تا از ایران استفاده ننمایند. چنانچه روزنامه نیویارک تایمز نوشت: «همزمان با آغاز حملاتِ، نقض توافق هستهای ایران، تیلرسون اروپاییان را از استفاده منابع ایرانی بیم داده است.»
با وجودیکه تیلرسون به ملیشههایکه از ایران کمک دریافت میکنند، خواست به خانههای خود برگردند؛ بلکه به ضد ایران تحریک کرد؛ ولی تیلرسون به نقش محوری ایران در منطقه چنین اعتراف کرد: «ما باید در خصوص ایران واقعبین باشیم؛ چون ایران مرزهای وسیعی با عراق دارد، و رابطه آنها به قرنهای گذشته برمیگردد. ما هرگز تمام روابط ایران و عراق را قطع نخواهیم کرد. آنکشور در عراق روابط اقتصادی، تجاری وغیره روابط دارد که باید ادامه داشته باشد.» بناً موقف امریکا در قبال همکاریهای ایران با عراق این است تا برای منافع استراتیژی امریکا در منطقه بچرخد و اظهارات متناقض وی خاک انداختن به چشمان مردم است.
در خصوص مشکل کردستان، تیلرسون "رؤیایی" معروف خود را بیان کرد: «ایالات متحده آماده همکاری بغداد و اربیل است تا راهحل مثبتِ ایجاد دولت دموکراتیک فدرال و یکپارچه را با راهاندازی وسائل مسالمتآمیز، همکاری نماید. از طرفین نیروهای عراقی و پیشمرگها میخواهم تا از جنگ بپرهیزند و از نخست وزیر حیدر عبادی میخواهم تا اربیل را بر محور قانون اساسی عراق بر گفتگو فرابخواند.» هدف وی تشکیل دولت فدرال عراق است که امریکا آن را بناء کرده است.
در افغانستان وی با رئیس جمهور اشرف غنی و عبدالله عبدالله رئیس اجرائی ملاقات کرده و به آنها اطمینان داده که حکومت ترامپ از حمایه نظامی و حملات بالای طالبان دستبردار نخواهد شد. نیروهای امریکایی در افغانستان خواهند ماند و از همکاری مزدورانش دست نخواهد کشید. وی در مورد گفت: «واضح است که موقف ما ادامه جنگ با طالبان و ضد دیگران است تا بدانند که آنها هیچگاهی از دید نظامی پیروز نخواهند شد.»
در پاکستان تیلرسون با نخست وزیر شاهد خاقان عباسی و جنرال قمرجاوید باجوا فرمانده ارتش، ملاقات کرده و درباره سفارت امریکا در اسلام آباد، در بیانیهای گفت: «وزیر خارجه ما، تکراراً پیام رئیس جمهور ترامپ را ارایه کرد که پاکستان تلاشهایش را بر مبازه علیه تروریزمیکه در زمین فساد میکنند؛ ادامه دهد.»
از جریان سفر تیلرسون برداشت میشود که وی انجام اوامر، فشار و اتهامات بیشتر را بالای سرزمینهای اسلامی تحمیل کرده و حکام آن سرزمینها را فقط مزدورانی دانست که مسئولیت اجرای وظیفه را به پیش میبرند، و با سرزمینهای غیراسلامی؛ مانند شریک استراتیژیاش برخورد کرد، که از جمله هندوستان دشمن سرسخت پاکستان را شریک استراتیژی خود دانست.
در هندوستان وی با اکثر بزرگان و مسئولین ملاقات کرد. پلان خود پیرامون جنوب آسیا را شرح داده و برای آنها بیان کرد که هند در مقابل چین، نقش محوری را ایفاء خواهد کرد و بر عمق همکاری امریکا با هند تأکید کرده و آن را شریک اصلی خود برای مهار نفوذ روزافزون چین در آسیا خواند.
نویسنده: احمد خطوانی